Coffi + Llydaweg

Os hoffech ddod i ymarfer eich Llydaweg, bydd ambell un ohonom yn y Blue Creek, brynhawn dydd Iau, 23ain Gorffennaf, 2009, tua 2.30 (yn y gwaelod, yn ôl pob tebyg). Croeso i bawb!

Ysgol uwchradd Lydaweg Naoned (Nantes), gefeilldref Caerdydd, yn cyrraedd diwedd ei blwyddyn gyntaf

Ym Medi 2008 agorodd Skolaj Diwan al Liger-Atlantel (Ysgol Uwchradd Lydaweg Bro Liger [Loire] Atlantaidd) ei drysau am y tro cyntaf, a chafwyd blwyddyn lwyddiannus.

Yn ôl Yannig Guillanton, llywydd Pwyllgor Cefnogwyr yr Ysgol (a welir yn llun), buwyd, o’r dechrau, yn pwysleisio’r angen i gael cyswllt agos â chymdeithasau ac â chanolfannau eraill, yn Naoned a’r tu allan. Erbyn hyn, meddai, ‘‘rydyn ni am roi cyfle i’r disgyblion i ymweld â gwledydd eraill; dyna rywbeth o bwys inni.’

Os oes unrhyw ysgol yng Nghymru a hoffai achub y cyfle i ddechrau perthynas â’r ysgol, ac efallai yn y pen draw, drefnu cyfnewidiadau, byddai diddordeb mawr gan Yannig glywed oddi wrthych. Gellir anfon neges i Gymdeithas Cymru-Llydaw d/o rhh@aber.ac.uk Er mai gefeilldref Caerdydd yw Naoned, byddai’r ysgol yn falch o gysylltu ag unrhyw ysgol yng Nghymru.

Mae Yannig Guillanton yn pwysleisio bod angen mwy o arian ar yr ysgol fel y gall ehangu ymhen blwyddyn neu ddwy, wrth i nifer y disgyblion gynyddu. Y broblem fwyaf yw’r adeiladau, am fod gwir angen mwy o le. Gan fod y disgyblion yn teithio o wahanol fannau i gael addysg Lydaweg, rhaid i lawer ohonynt gysgu yn yr ysgol. Gan mai 22 o ddisgbylion sydd ar hyn o bryd, nid oes problem, ond wrth i ragor ddod, bydd angen mwy o ystafelloedd.

Fel arfer yn hanes addysg Lydaweg, rhaid i’r ysgol apelio am gyfraniadau. Eu nod yw cael 5000€ (tua £4,300) o roddion bob mis, dipyn yn fwy na’r 2775€ a dderbynnir ar hyn o bryd. Rhaid talu arian yn ôl i fudiad Diwan, talu’r rhent, talu am offer a chynnal a chadw...

Ysgol fechan yw Skolaj Diwan al Liger Atlantel ar hyn o bryd, ond mae ei dylanwad eisoes yn llawer mwy na’i maint. Dengys yn glir mai dinas Lydewig yw Naoned, a dinas lle y mae lle i’r Llydaweg hefyd.

Ffynhonnell: Ya!

Llydawes i'w derbyn i'r Orsedd

Clywsom sôn bod Riwanon Kervella, sydd yn gweithio i Kuzul ar Brezhoneg, i gael ei derbyn i'r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol y Bala eleni. Hoffem ei llongyfarch a dymuno'n dda iddi. Bydd yn gweithio am ran o'r amser ar stondin Cymdeithas Cymru-Llydaw (gweler rota'r Eisteddfod ar y blog).

Magwyd Riwanon ar aelwyd gwbl Lydaweg, a dysgodd Gymraeg pan dreuliodd flwyddyn yng Nghymru yn y 70au. Bu'n gweithio fel cynorthwywraig Ffrangeg yn ysgolion Tregaron a Phenweddig a bu'n dysgu Llydaweg hefyd yn y Brifysgol.

Mae'r gantores Connie Fisher a'r athletwraig Tanni Grey-Thompson, ymhlith y rhai a dderbynnir i'r Orsedd eleni.

Yr asgell dde o blaid y Llyadweg?

Wedi ei hysbrydoli gan yr hyn a wneir yng Nghymru, mae'r cynghorydd rhanbarthol Françoise Louarn, o blaid yr UMP, yn dweud ei bod am i lywodraeth ranbarthol Llydaw sefydlu, fel rhan o'r gwasanaeth addysg gyhoeddus, 1. dosbathiadau Llydaweg dewsiol yn yr ysgolion lle y mae ffrwd ddwyieithog, a 2. cyrsiau i gyflwyno peth Llydaweg y tu allan i oriau'r dosbarthiadau swyddogol i bawb mewn lise (ysgol uwchradd hŷn).

Mae'r cynlluniau hyn, y gellir credu y byddent yn hynod arwynebol ac aneffeithiol, beth bynnag, wedi cael eu gwrthod gan yr UDB, sydd yn dadlau y byddent yn rhy gymhleth ac anodd i'w gweithredu.
.
http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=15618

Breizh-Llydaw - rhifyn 51

Mae rhifyn mis Awst o gylchgrawn Cymdeithas Cymru-Llydaw newydd gael ei roi yn y post a'i anfon at ein haelodau.

Os digwydd i ryw aelod beidio â chael ei gopi, anfoned neges e-bost atom a chaiff ei bostio rhag blaen.

Os nad ydych yn aelod ac yr hoffech gael hen rifyn (am ddim) neu'r un newydd am £3, rhowch wybod inni.

Beth sydd y tu mewn?

Heblaw am newyddion Llydaw yn Gymraeg, mae darnau ar: Lluniau a cherfluniau Olier Berson - Diploma Galwedigaethol Llydaweg Prifysgol Gwengamp - Gerddi Llydaw - Gwennole ar Menn - Peggy Le Bihan... a hefyd: adolygiad ar Lennegezhioù ar Bed - yr hanner cyntaf o gyfieithiad Cymraeg o stori gan Per Denez - ychydig o ddiarhebion... a phethau eraill...

Yn rhannol, mae'n ddwyieithog ac mae rhannau eraill naill ai yn Gymraeg neu yn Llydaweg....

Cyfranwyr i'r rhifyn hwn: Olier Berson, Richard Thorpe, Per Denez, Jacqueline Gibson, Yann Talbot, Peggy Le Bihan, Gwenno Piette.

Y bygythiad i dywod Ynysoedd Gavr (Gâvre) a Groe (Groix) wedi cilio

Bwriadai cwmni sment Lafarge ddechrau ar y gwaith o symud tunellau di-ben-draw o dywod o waelod y môr yn ardaloedd Enez-Groe ac Enez-Gavr yn neheudir Llydaw. Pryderai llawer am yr effaith y gallai hyn ei chael ar fywyd y môr, ar draethau'r ardal ac ar y twyni tywod, a bu cryn brotestio gan bobl leol.

Bellach mae'r cwmni wedi newid ei feddwl.

Cynnydd yn nifer y rhai sy'n medru Basgeg

Mae dadansoddiad diddorol o nifer y siaradwyr Basgeg yn ôl yn 2006 newydd ei gyhoeddi. (Ffigurau yw'r rhain i'r rhan i Euskadi, h.y. i'r rhan o Wlad y Basg sydd yn cael ei hadnabod gan Sbaen fel 'Gwlad y Basg', ac nid am y wlad gyfan.)Ceir bod 53.3% o boblogaeth Gipuzkoa yn medru Basgeg a Sbaeneg, sef 345,164 o bobl. Yn Bizkaia y ganran yw 31.3%, sef 338,228 o bobl. Dim ond 25% o drigolion Araba sy'n ddwyieithog, sef 72,248 o bobl.

Gyda golwg ar y trefi mawrion, mae 24.5% o bobl Gasteiz (Vittoria) yn medru'r ddwy iaith, er nad oedd y ganran ond yn 3.5% yn 1981. Bu cynnydd tebyg yn Bilbo (Bilbao), sef o 6.4% i 24.2%, tra bu i'r ganran bron â dyblu yn Donostia (San Sebastián) o 21.4% i 40.5%.

Mae'r defnydd o'r Fasgeg yn y cartref, meddir, wedi aros bron yn ddigyfnewid, ac eithrio'r cynnydd a fu rhwng brodyr a chwiorydd a ddysgodd yr iaith. Mae 21.4% o bobl Euskadi yn defnyddio'r Fasgeg gartref cymaint â'r Sbaeneg neu'n fwy na'r Sbaeneg. 53% yw'r ganran o'r rhai sy'n ddwyieithog ac sy'n defnyddio Basgeg cymaint neu'n fwy na'r Sbaeneg fel iaith y cartref .

Fel y gwyddom yng Nghymru, mae ffigurau fel y rhain yn gallu bod braidd yn gamarweiniol, yn enwedig wrth sôn am 'fedru'r iaith', gan mai 'medru siarad' y naill yw 'crap gwan' y llall, ac mae medru iaith heb ei defnyddio yn eithaf diystyr beth bynnag! Er nad cynnydd ydyw, efallai fod llwyddiant yr iaith i ddal ei thir yn y cartref dipyn yn fwy arwyddocaol na'r cynnydd mawr ymddangosiadol yn nifer y siaradwyr.

(Ffynhonnell y ffigurau: Berripapera, Mai 2009)