Cymdeithas Cymru-Llydaw

Cyfarfod Cyffredinol Cymdeithas Cymru-Llydaw 2012, ac Ysgol Undydd i Ddysgwyr Llydaweg

2012-01-21T09:16:00.003Z

Capel a Chanolfan Soar, Pontmorlais, Merthyr (ii), a photo by bara-koukoug on Flickr.

Cynhelir

Cyfarfod Cyffredinol Cymdeithas Cymru-Llydaw 2012,

ac Ysgol Undydd i Ddysgwyr Llydaweg

yn y Ganolfan Dysgu Cymraeg
Pontmorlais,
Merthyr Tuful,

ar Ddydd Sadwrn, 28 Ebrill

10.45 a.m. Cofrestru a chwpanaid

11.15 – 12.45 p.m. Gwersi

12.45 – 2.00 p.m. Egwyl i ginio (mewn caffe neu mewn tafarn)

2.00 – 3.00 p.m.Gwersi

3.15 - 4.00 p.m.Cyfarfod Cyffredinol
a Chyfle i Drafod Trefniadau
Stondin y Gymdeithas yn yr Eisteddfod ym Mhen-y-bont ar Ogwr

Gobeithir trefnu dosbarthiadau ar ddwy lefel a chodir tâl o £7 am y gwersi (i aelodau), £9 (i eraill). Bydd coffi a the ar gael am £1 y pen

CROESO I BAWB

Marw Annaig Renault

2012-01-10T14:28:00.002Z

Olier ar Mogn hag Annaig Renault en Eisteddfod / Llydawyr ar stondin Cymdeithas Cymru-Llydaw yn yr Eisteddfod Genedlaethol, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Ar 8 Ionawr, 2012, bu farw’r awdures Lydaweg Annaig Renault. Fe’i ganwyd yn 1946 yn Neuilly-sur-Seine, i Lydawyr a oedd wedi symud yno i fyw. Ym Mharis dysgodd Lydaweg mewn dosbarthiadau a symudodd i Lydaw i fyw yn 1967.

Annaig Renault oedd un o’r ychydig ferched a ysgrifennai gerddi yn Llydaweg, a chyfieithwyd i’r Gymraeg ddwy o’i storïau byrion Llydaweg a darn byr o dyddiadur taith dwyieithog, yn sôn am ymweld â Blaenau Ffestiniog, a’u cyhoeddi yn Taliesin.

Yn 1995 daeth ei nofel, Dec'h e oa re bell dija, o’r wasg a daeth yn wyneb cyfarwydd i lawer o Gymry yn ystod y blynyddoedd y bu Skol-Uhel ar Vro yn rhannu stondin eisteddfodol gyda Chymdeithas Cymru-Llydaw. Gan fod amryw o bobl wedi clywed amdani drwy Taliesin neu drwy ddosbarthiadau Llydaweg ym Mhrifysgol Aberystwyth, tra oedd yn yr Eisteddfod ’roedd wedi clywed sawl tro : ‘A ! Chi yw’r awdures Lydaweg !’, rhywbeth rhyfeddol, meddai wrthyf unwaith, am na fyddai byth yn cwrdd â dieithriaid a oedd wedi clywed am ei gweithiau ysgrifenedig yn unman arall!

Yn 2002, o dan gyfarwyddyd Yann-Bêr Piriou, cwblhaodd ddoethuriaeth, yn Ffrangeg, ar waith y bardd Llydaweg Maodez Glanndour, sef Le chemin d’humanité chez Maodez Glanndour (l’abbé Le Floc’h 1909-1986).

Ymhlith ei chyhoeddiadau mae Barzhonegoù (cerddi 1985), Planedennoù (straeon byrion 1989), Dec’h’zo re bell dija (nofel, 1996), Prof Nedeleg Lommig (stori i blant, 1999), a Carnet de voyage, (dyddiadur taith dwyieithog, 2004).

Man am flas ar ailflasu

2012-01-10T09:24:00.006Z

Ym mis Tachwedd 2011, lansiwyd gwefan lle y ceir gwylio ac ailwylio rhaglenni teledu Llydaweg a ddarlledwyd gan France 3 Breizh. Dylai safle o'r fath fod o ddiddordeb mawr i unrhyw un sydd yn dysgu'r iaith a cheir yno hefyd adran i ddysgwyr. Mae modd rhoi sylwadau ar y rhaglenni hefyd.

http://www.france3breizh.fr/decouvrez/neo-bretonnants

Cyfle i'r Cymry i ymarfer eu Llydaweg ac i ddod i adnabod Llydaw'n well

2012-01-07T15:50:00.006Z

PENWYTHNOS CYMRU-LLYDAW / DIBENN-SIZHUNVEZH KEMBRE-BREIZH

TI AR C’HOADOŪ, AR CHAPEL NEVEZ, BRO DREGER

Ceir manylion y ganolfan yma yn Llydaweg neu yn Ffrangeg:

http://centre-foretbocage.com/spip.php?rubrique9

Sul 03.06.2012: Fferi gan Brittany Ferries yn gadael Portsmouth am 8.15 yr hwyr

Sul 03.06.2012: Karr-lestr Brittany Ferries o loc’hañ eus Portsmouth da 8e15 da noz

Llun 04.06.2012 :

- Y fferi’n cyrraedd Sant-Maloù (Saint-Malo) am 8.15 y bore

- Mynd i Ti ar C’hoadoù i gael cinio canol dydd, ac am y prynhawn

Lun 04.06.2012 :

- Karr-lestr oc’h erruout e Sant-Maloù da 8e15 vintin

- Mont da d/Ti ar C’hoadoù evit merenn, hag evit an endervezh

Mawrth 05.06.2012 tan fore Gwener (08.06)

Bydd pawb yn aros yn Ti ar C’hoajoù. Trefnir gweithgareddau amrywiol yn Llydaweg, e.e.

- Darganfod y goedwig

- Pobi bara

- Ymweld â gwneuthurwr esgidiau lledr, â melin ddŵr … Bydd gennym arweinydd bob tro.

Yn y nos trefnir chyfle i ddawnsio ac i glywed straeon. Gallaf hefyd gynnig gwersi Llydaweg, os oes diddordeb.

Bore Gwener: Mynd i Sant-Maloù yn gynnar y bore. Mae’r fferi’n gadael am 10.30 a.m.

Meurzh 05.06.2012 betek Gwener vintin (08.06)

Chom a raio pep hini e Ti ar C’hoajoù. Abadennoù liesseurt a vo kinniget e brezhoneg, da skouer:

- Ober anaoudegezh gant ar c’hoadoù

- Poazhañ bara

- Mont da welet ur botaouer lêr, ur vilin dour … Un animatour a vo ganeomp bep tro.

Diouzh an noz e vo kinniget dansoù ha kontadennoù. Gallout a ran ivez kinnig kentelioù brezhoneg, mar bez tud dedennet.

Gwener vintin: Mont da Sant-Maloù abred diouzh ar beure. Loc’hañ a ra ar c’harr-lestr da 10e30.

Pris (yn gywir, neu fwy neu lai)

164 € am y cwrs cyfan (llety, bwyd a gweithgareddau). Mae cynfasau gwely a blancedi yn y ganolfan. Mae cost y daith i Lydaw i’w hychwanegu, wrth gwrs.

Mae’r manylion hyn yn seiliedig ar griw o 15-20 o bobl. Pan fydd yn gwbl glir faint o bobl a ddaw i Lydaw, caf anfoneb a chawn weld a yw’r pris yn deg neu beidio.

Anfonwch siec ataf am £50, yn dyladwy i mi. Rhowch eich manylion (enw, cyfeiriad, e-bost, rhif ffôn, llysieuwr neu beidio, lefel eich Llydaweg) gorau po gyntaf a chyn 17 Ionawr 2012.

Priz (reizh pe damreizh)

164 € evit ar staj a-bezh (bod, boued hag abadennoù). Linselioù ha pallennoù zo er greizenn. Priz ar veaj da Vreizh zo ouzhpenn, evel-just.

Ma vefe ezhomm ur c’harr-boutin evit mont da welet ar botaouer ler pe ar vilin e kousto war-dro 60 € ouzhpenn evit pep veaj.

An titouroù-se zo diazezet war 15 – 20 den o kemer perzh. Pa vo gouezet da vat pet a dud a zeuio da Vreizh e vo kaset ur fakturenn din ha gwelet e vo hag-eñ eo reizh ar priz pe get.

Kasit ur chekenn a £50 din war ma anv-me. Ouzhpennit ho titouroù (anv, chomlec’h, chomlec’h postel, niverenn bellgomz, vejetarian pe get, live ho prezhoneg) ar buanañ ar gwellañ hag a-raok ar 27 a viz Genver 2012.

Jacqueline Gibson

2 Garden an Escop

22220 Landreger/Tréguier

Breizh

(F)

Yn ei hiaith mae cof-faen hon

2012-01-07T14:15:00.004Z

Ar 7 Tachwedd, 1981, bu farw Anjela Duval, yr amaethwraig o fardd o dyddyn Traoñ-an-dour, ym mhlwyf ar C’houerc’had, Treger. Gwraig unigryw oedd hon, oherwydd nid oes yn Llydaw draddodiad barddol gwledig tebyg i’r un a geir mewn mannau yng Nghymru. Yn Llydaweg yn unig, canai’n angerddol am ei gwlad, am ei hiaith ac am fyd natur a dywed mewn un gerdd mai’r hyn y dymunai ei gael ar ei bedd oedd ‘blodau fy gwlad’, y blodau gwyllt a welai o’i chwmpas ar hyd ei hoes.

Ddeng mlynedd ar hugain wedi ei marwolaeth, ar 6 Tachwedd, 2011, dyma gofeb iddi’n cael ei dadorchuddio ar sgwâr ar C’houerc’had. Cerflun o Anjela Duval ei hun yw’r gofeb ac fe’i gwnaed gan ŵr lleol, Roland Carrée.

Yn ddiau, gwych o beth yw coffáu llenorion a chofio am y rhai a fu’n cyfrannu i ddiwylliant Llydaw ac mae cerflun, fel arfer, yn ffordd ardderchog o ddathlu gwaith yr ymadawedig. Eto i gyd, rhaid imi ddweud, wedi gweld ffotograffau, efallai nad dyma’r cerflun gorau. Mae’n edrych fel pe bai wedi ennill pwysau, ac ni chyflëir yr egni a’r bywiogrwydd a oedd yn ei nodweddu. Y mudiad “Chas plasenn Anjela Duval”, sydd yn gweithio drwy’r Ffrangeg, fe ymddengys, a bwrw golwg ar eu gwefan, a oedd yn gyfrifol am godi’r cerflun.

http://chatnoirdu56.voila.net/page54.htm http://languebretonne.canalblog.com/archives/2011/10/24/22461356.html .

Mae cymdeithas arall a ffurfiwyd i’w choffáu, Mignoned Anjela, wedi rhoi ei holl waith ar y We: http://www.breizh.net/anjela/

Llun: http://scd-actus.univ-rennes2.fr/archives/17689

Golud gwlad gwyddoniadur

2012-01-07T14:01:00.004Z

Yn 2012, cyhoeddir, mewn 7 cyfrol, wyddoniadur Llydewig o’r enw “Encyclopédie de la Bretagne”. Bydd yn ymdrin â natur, diwylliant, treftadaeth, hanes, y môr, gwleidyddiaeth ac amryfal bynciau eraill. Rhoddwyd cychwyn i’r fenter yn 2007 wedi i Tony Sabina, cyhoeddwr o Gorsica, ymweld â Llydaw. Ac yntau wedi gweithio ar wyddoniadur i Gorsica, roedd yn holi pam na ellid cyfansoddi a chyhoeddi un i Lydaw hefyd. Ymhlith y cyfranwyr mae nifer o enwau adnabyddus ym myd y Llydaweg, er enghraifft Gwendal Denez, Francis Favereau a Herve ar Bihan, o Brifysgol Roazhon 2, Ronan Koadig, Fañch Morvannou, Annaig Renault, Jean Ollivro a Louis Elegoet.

Bydd pob cyfrol yn canolbwyntio ar faes penodol. Natur fydd thema’r gyntaf, anthropoleg, diwylliant a threftadaeth a gaiff sylw yn yr ail a’r drydedd, a hanes yn y bedwaredd a’r bumed. Llydaw a’r môr fydd thema’r chweched gyfrol. Ymdrinnir â’r gyfraith, â’r economi ac â gwleidyddiaeth yn y gyfrol olaf.

Gwaetha’r modd, ni fydd dim Llydaweg yn y gwyddoniadur er y bydd yno lawer o ddeunydd perthnasol i’r iaith.

Ynni rhad heb yr un risg?

2012-01-07T13:57:00.008Z

15 octobre Rennes Anti-Nucléaire, a photo by maxlehiboux on Flickr.

Ar 15 Hydref, 2011, bu 15,000 o bobl yn strydoedd Roazhon (Rennes) yn gwrthdystio yn erbyn ynni niwclear, tipyn yn fwy, meddir, nag a oedd yn y dinasoedd eraill lle y cynhaliwyd protestiadau tebyg, rhai fel Bordèus (Bourdeaux ), Strossburi (Strasbourg), a Tolosa (Toulouse). Er mor niferus oedd y gwrthdystwyr, bron anwybyddu’r brotest a wnaeth y cyfryngau a gaiff eu rheoli o Baris.

Ymhlith y protestwyr ’roedd tri gwleidydd amlwg, sef Eva Joly, (Plaid Ecoleg Ewrop/ Y Blaid Werdd), Corine Lepage (Cap 21, sef Citoyenneté Action Participation pour le 21ème siècle) a Philippe Poitou (NPA, sef Nouveau Parti anticapitaliste).

Heb air ’gorwedd Yann Desbordes

2012-01-07T13:51:00.000Z

Bu farw Yann Desbordes, gŵr hynod weithgar ym myd y Llydaweg am lawer o flynyddoedd. Bu ef a’i wraig, Tereza, yn gofalu am gyhoddiadau Hor Yezh a chyda Divi Kervella ac Iwan Kadored cyfansoddodd “Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg”. Cyhoeddodd hefyd ramadeg bach defnyddiol iawn i ddysgwyr Llydaweg, sef “Petite grammaire du breton moderne”.

Dim llonydd gan weinyddwyr

2012-01-07T13:46:00.004Z

Mae Llywodraeth Cyngor Rhanbarthol Lydaw wedi cyhoeddi na fydd yn dal i ariannu Skol-Uhel ar Vro (Sefydliad Diwyliannol Lydaw) nac Ajañs Sevenadurel Breizh (Asiantiaeth Ddiwylliannol Llydaw) ac y caiff y ddau gorff eu disodli gan un newydd yn 2012. Cyflogir 8 o bobl gan yr Asiantaieth a 4 gan y Sefydliad Diwylliannol ac nid yw’n sicr pwy a fydd yn dal â swydd wedi’r ad-drefnu.

Ar hyn o bryd caiff Skol-Uhel ar Vro 350,000 € y flwyddyn gan Gyngor Llydaw, bron tri chwarter o’u cyllid. Nid yw’n eglur beth yn union a ddaw i gymryd ei le, a hyd yn oed os llwyddir i greu rhywbeth gwir effeithiol a llwyddiannus, mae’n rhyfedd gweld chwalu’r hen sefydliadau yn eu ffurf bresennol cyn creu cynllun newydd clir a golau.

Eto rhaid paratoi i’r ras

2012-01-07T13:39:00.002Z

IMG_2543, a photo by www_ukberri_net on Flickr.

Bydd y drydedd Redadeg (ras) yn cael ei chynnal rhwng 12 a 19 Mai, 2012, gyda phob cilometr yn cael ei noddi, gan gymdeithasau a chan unigolion, er mwyn codi arian at fudiadau sydd yn gweithio dros y Llydaweg. 600 metr oedd hyd y ras gyntaf, yn ôl yn 2008, 1200 oedd yr ail yn 2010, a 1500 fydd ras eleni. Yr arwyddair a fabwysiadwyd i’r Redadeg eleni yw “Brezhoneg ha plijadur” (Llydaweg a hwyl), a chyfansoddwyd cân arbennig i’r achlysur gan Dom Duff.

Y pennaf gwahaniaeth rhwng Ras yr Iaith eleni a’r rhai a fu o’r blaen yw bod pwyslais ar ddilyn yr arfordir y tro hwn. Bydd yn cychwyn o Frest ac yn cyrraedd pen ei thaith yn Douarnenez ar 19 Mai. Pwy sydd angen y Gemau Olympaidd pan fo’r Redadeg ar gael?

Yn ariannol, y nod yw codi 120,000 €. Aiff hanner yr enillion i Diwan a rhennir y gweddill rhwng saith corff arall, sef Brezhoneg er magourioù (Llydaweg yn y Feithrinfa – cynllun gan fudiad Divskouarn), Teatr evit tout an dud (Theatr i bawb – gan C‘hoariva), Video pa garo (Fideo pan fynno – menter gan fudiad Dizale), C’hoari gant mojennoù Breizh (Chwarae â chwedlau Llydaw – gan Oaled Landelo), Levrioù diembann evit ar vugale (Llyfrau heb eu cyhoeddi – cynllun mudiad Sav-Heol), Foetañ bro Leon e brezhoneg war varc’h-houarn (Crwydro Leon yn Llydaweg ar gefn beic – cais a wnaed gan Ti ar Vro lLeon), ac Ul liorzh c’hoariva ma tiwan ar c’hejadennoù ennañ (Gardd ddrama y bydd cyfarfyddiadau’n egino ynddi – cynllun gan Teatr Piba).

Ymunent yn eu menter

2012-01-07T13:37:00.006Z

Ar 8 Hydref 2011, cynhaliwyd cynhadledd ddiwrnod yn Sant-Nazer (Saint-Nazaire) ar y thema “Llydaw a Chymru yng nghanol Bwa Môr Iwerydd” (Breizh ha Kembre e-kreiz ar Wareg Atlantel). Bu rhyw gant o bobl yn cymryd rhan ac edrychwyd yn fwyaf arbennig ar hanes datblygu diwydiannol Llydaw yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, a’r cysylltiadau â Chymru a gododd yn sgil hynny. Elfen ganolog yn nhwf diwydiant yn Llydaw oedd mewnforio glo o Gymru. Wedi iddynt ollwng eu glo, âi’r llongau’n ôl i Gymru â choed i’w ddefnyddio yn y pyllau glo. Un o ganlyniadau’r gyfathrach fu creu Clwb Rygbi Sant-Nazer yn 1908 ac un Trigneg yn 1912. Cynrychiolwyr Cymru yn y gynhadledd oedd Gareth Miles, Gwyn Griffiths a Brian Davies.

Colli’r cain benllieiniau

2012-01-07T13:36:00.002Z

Bigoudenn, a photo by finofilka on Flickr.

A oes Llydawesau sy’n dal i wisgo gwisg Lydewig o ddydd i ddydd neu a aeth yn gwbl ffocloraidd, fel yr awgrymir gan y mae’r modd y defnyddir cymeriadau cartŵn sy’n gwisgo penllieiniau tal y Vro Vigoudenn (yn ne-orllewin Llydaw)? Gwelir rhai felly’n bur aml ar lynion ac ar galendrau Llydewig.

Pan ymwelwn i â Llydaw yn y saithdegau ac ar ddechrau’r wythdegau, ’roedd penllieiniau’n dal i’w gweld ambell dro ar bennau hen wragedd. Cofiaf un felly’n croesi’r ffordd yn Korle (Corlay), er enghraifft, wrth imi yrru drwodd ac ’roedd llawer mwy yn y Vro Vigoudenn. Heb os, erbyn hyn, mae’r penllieiniau gwyn a’r dillad duon a oedd yn arfer bod mor gyffredin mewn llawer o fannau yn Llydaw bron â darfod o’r tir, ac yn aros fel gwisgoedd ar gyfer gwyliau arbennig, bron mor ddifywyd â’r bais a betgwn yma yng Nghymru.

Eto i gyd, mae ambell un o’r Bigoudenned (gwragedd y Vro Vigoudenn) yn cadw’r traddodiad yn fyw. Yn 2011, dathlodd un o’r rheini, sef Maria Lambour, ben ei blwydd yn gant oed. Cafodd yr achlysur lawer iawn o sylw gan y cyfryngau, a hithau’n cael ei darlunio, i raddau o leiaf, fel arwydd o ddiwylliant ar ddiflannu. Onid yw diwylliant gweledol yn gwir ddal dychymyg pobl sydd wedi colli diwylliant ieithyddol?

Cyhoeddusrwydd a llwyddiant

2012-01-07T13:31:00.000Z

Yn 2010-11, wedi ymgyrch cyhoeddusrwydd effeithiol, llwyddwyd i ddenu mwy o oedolion i ddechrau dysgu Llydaweg mewn dosbarthiadau nos a rhai dydd. Bu cynnydd o 8.5% yn nifer y dechreuwyr, h.y. ’roedd bron 5000 o ddysgwyr drwy Lydaw i gyd. Ym mis Hydref 2011 gwnaed ymdrech eto i dynnu sylw at y modd y gall pobl gymryd y cam cyntaf tuag at ddysgu’r iaith. Anfonwyd 9,000 o bosteri, rhai o faint addas i safleoedd bysiau, a 15,000 o daflenni, i 237 o gymunedau.

O wawd a phoer cwyd ei phen

2012-01-07T13:26:00.002Z

Ym mis Hydref 2011, cododd nifer y disgyblion mewn ysgolion Llydaweg i dros 14,000. ’Roedd bron 600 yn ysgolion dwyieithog y wladwriaeth a thros 3,500 yn ysgolion Llydaweg Diwan. Gwelwyd y ffyniant mwyaf yn ne-ddwyrain pellaf y wlad, sef yn Liger-Atlantel (Loire-Atlantique), lle y bu cynnydd o 11.8%.

Tybed a fydd modd cyrraedd 15,000 o ddisgyblion yn 2012? Mae’r niferoedd yn fach o’u cymharu â’r rhai yma yng Nghymru, ond rhaid cofio nad oedd dim Llydaweg swyddogol yn yr ysgolion cyn y 70au a bod y cof am yr arwyddion yn yr ysgolion yn rhybuddio’r disgyblion rhag ‘poeri ar y llawr a siarad Llydaweg’ yn dal yn fyw iawn yn y cof y pryd hynny.

Ar y wasg y daeth gwasgu

2012-01-07T13:11:00.003Z

Wedi mwy na 42 o flynyddoedd rhoddwyd y gorau i gyhoeddi’r cylchgrawn Llydewig nodedig Armor Magazine. Gyda’r 500fed rhifyn penderfynodd y criw y tu ôl iddo ei bod yn bryd rhoi’r ffidl yn y to.

Yn ôl y prif olygydd, Anne-Edith Polivet, cafwyd gormod o anawsterau yn ddiweddar, yn bennaf am fod gwerthiant cylchgronau, yn gyffredinol, yn disgyn, wrth i’r Rhyngrwyd gystadlu mwyfwy â’r gair printiedig, ond hefyd am fod yr argyfwng ariannol yn pwyso’n drymach, drymach ar bawb. Cododd problemau hefyd am i lifogydd effeithio ar swyddfeydd y cylchgrawn yn Lambaol. Yn hytrach na gadael i’r hwch fynd drwy’r siop, am fod cyllid gan hysbysebwyr a chan danysgrifwyr yn rhy isel, penderfynwyd mai’r peth doethaf fyddai dirwyn y cyhoeddiad i ben.

llun: http://www.pariarevolution.com/images/armor_magazine.jpg

Sgwrsio yn Llydaweg / Tro da gaozeal

2011-12-04T10:04:00.003Z

Agnelli's, Heol y Bont, Aberystwyth, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Byddwn yn cwrdd eto ar ddydd Gwener, 9 Rhagfyr, 2011, am 2.15 pm, yn ystafell waelod Agnelli's, Heol y Bont, Aberystwyth, i siarad Llydaweg. Croeso i bawb.

En em vodañ a raimp ur wech c'hoazh e kafedi Agnelli's, Aberystwyth, d'ar gwener 9 a viz Kerzu, 2011, evit brezhonegañ. Degemer mat d'an holl.

Havard Gregory ar Radio Cymru

2011-11-23T13:55:00.000Z

Bydd Havard Gregory’n sôn am ei gysylltiadau â Llydaw mewn rhaglen ar Radio Cymru, gyda Dei Tomos, ar ddydd Sul, 27 Tachwedd, 2011, rhwng 5.30pm a 6.45pm.

Anjela Duval, Traoñ an Dour, ar C'houerc'had

2011-11-22T14:23:00.002Z

Anjela Duval, Traoñ an Dour, ar C'houerc'had, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Bydd Herve ar Bihan, darlithydd ym Mhrifysgol Roazhon (Rennes) II, yn trafod gwaith Anjela Duval, ar nos Iau, 24 Tachwedd, 2011, am 7.30 YN YR YSTAFELL GYMRAEG, yn yr Hen Goleg, Aberystwyth.

Croeso i bawb.

Herve ar Bihan, kelenner e Skol-Veur Roazhon II, a raio ur brezegenn e brezhoneg diwar-benn Anjela Duval, d’ar yaou, 24 a viz Du, 2011, da 7e30 noz, E SAL AR C'HEMBRAEG, er Skol-Veur Gozh, Aberystwyth.

Degemer mat d’an holl.

Herve ar Bihan o komz diwar-benn Breizh, e Rann ar C'hembraeg, erSkol-Veur Gozh, Aberystwyth, Kembre

2011-11-18T13:32:00.002Z

Herve ar Bihan o komz diwar-benn Breizh, e Rann ar C'hembraeg, er Skol-Veur Gozh, Aberystwyth, Kembre, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Bydd Herve ar Bihan, darlithydd ym Mhrifysgol Roazhon (Rennes) II, yn trafod gwaith Anjela Duval, ar nos Iau, 24 Tachwedd, 2011, am 7.30 yn yr Hen Goleg, Aberystwyth. (Manylion yr ystafell i’w chyhoeddi yn fuan.)
Croeso i bawb.

Herve ar Bihan, kelenner e Skol-Veur Roazhon II, a raio ur brezegenn e brezhoneg diwar-benn Anjela Duval, d’ar yaou, 24 a viz Du, 2011, da 7e30 noz, er Skol-Veur Gozh, Aberystwyth. (Titouroù ar sal da vezañ embannet bremaik).

Degemer mat d’an holl.

Llun o wrthdystiad Ai ’ta yn Fouenant - 5 Tachwedd, 2011

2011-11-09T15:01:00.001Z

http://www.ouest-france.fr/actu/actuLocale_-Manifestation-symbolique-du-collectif-Ai-ta-samedi-en-mairie-_29058-avd-20111107-61617494_actuLocale.Htm

Fouenant (Fouesnant) yn llusgo ei thraed

2011-11-07T11:19:00.006Z

Ar 5 Tachwedd, 2011, ymgasglodd cefnogwyr y mudiad iaith Ai ’ta! (Hai ati!), a sefydlwyd yn 2005 i ymgyrchu am well lle i’r Llydaweg mewn bywyd cyhoeddus, o flaen neuadd y dref yn Fouenant (Fouen ar lafar yn lleol, a Fouesnant yn Ffrangeg) i alw am drafod diffyg polisi iaith y gymuned â’r maer, Roger Le Goff.

Ymatebodd y maer i’r cais a chafodd glywed cwyn y protestwyr fod y bröydd o dan ei ofal ymhlith y rhai mwyaf amharod i gydnabod hawliau'r Llydaweg.

Nid ydyw Siarter y Llydaweg wedi cael ei llofnodi gan Fouenant ac nid oes yno ysgol Lydaweg na dim arwyddion cyhoeddus yn yr iaith. Yno hefyd cafodd un o ymgyrchwyr lleol Ai ’ta ddirwy o 1690 € gan yr heddlu am ludo glynyn ar arwydd cyfeirio uniaith. Mae’r mudiad wedi ymateb drwy roi anfoneb i’r Cyngor am yr un swm i dalu am argraffu a rhoi yn eu lle 80 o sticeri ar arwyddion cyfeirio’r gymuned.

llun: http://sites.google.com/site/koantik2/Rzh-yezh2.JPG
adroddiad: http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=23758

Marwolaeth Yann Fouéré yn 101 oed

2011-10-31T12:23:00.006Z

Yn y blog, tynnwyd sylw, yn ddiweddar, at waith y cenedlaetholwr pybyr Yann Fouéré, awdur "L'Europe aux cent drapeaux", llyfr y trafodir ynddo bosibiliadau ffederaliaeth yn Ewrop.

Wedi ei eni yn 1910, bu farw ar 25 Hydref 2011. Yn 1941 lansiodd y papur newydd dyddiol "La Bretagne" a rhwng 1942 a 1944, bu'n ysgrifennydd cyffredinol y Comité consultatif de Bretagne (CCB).

Wedi i'r Rhyfel ddod i ben, fe'i condemniwyd am gydweithio â'r Almaenwyr ond ’roedd, erbyn hynny, wedi ffoi i Gymru. O Gymru aeth, yn 1948, i Iwerddon. Cafodd ddychwelyd i Lydaw yn dilyn amnest yn 1953, a dymchwelwyd y dedfryd yn ei erbyn yn 1955. O 1957 ymlaen ’roedd yn llywio'r Mouvement pour l'organisation de la Bretagne (MOB) a'r cylchgrawn "L'Avenir de la Bretagne". Yn y 60au, oherwydd ei ddrwgdybio o fod â rhan yng ngweithgarwch yr FLB (Front de Libération de Bretagne), aeth i Iwerddon i gael lloches eto.

Fe'i claddwyd ar 25 Hydref 2011, yn Gwengamp (Guingamp).

Coopers Arms, Aberystwyth

2011-10-14T16:14:00.001+01:00

Coopers Arms, Aberystwyth, a photo by Bill Boaden on Flickr.

Tro da vrezhonegañ

Tro d’en em vodañ evit komz brezhoneg d’al lun 17 a viz Here, 2011, da 8eur noz en ostaleri ar c’hCoups (Coopers Arms), Aberystwyth. Deuit niverus!

Cyfle i siarad Llydaweg - nos Lun, 17 Hydref, 8pm, yn y Cw^ps

Sesiwn Blasu'r Llydaweg - Aberystwyth

2011-10-03T10:40:00.006+01:00

Ar ddydd Sadwrn

22 Hydref, 2010

10.00 – 16.00

yn yr
Ystafell Wyddeleg
Yr Hen Goleg
Aberystwyth

cynhelir sesiwn flasu i'r sawl sydd â diddordeb yn y Llydaweg

£12 (£10 i aelodau o Gymdeithas Cymru Llydaw)

(Dosbarth i ddechreuwyr nad ydynt yn gwybod dim o'r iaith)

Am fwy o fanylion cysyllter â : Gwenno Piette

gws@aber.ac.uk

01974 202695 (nos)
01970 622044 (dydd)

Araith Havard Gregory wrth Lansio Llyfr Yann Fouéré (cyfieithiad)

2011-09-23T13:41:00.004+01:00

Barchus Lywydd, Annwyl Gyfeillion,

Anrhydedd mawr yw sefyll yma heddiw a chael fy nghysylltu ag enw un o Lydawiaid mwyaf yr ugeinfed ganrif.Hoffwn fynd â chi’n ôl i’r awyrgylch tra ansefydlog a brofodd Yann Fouéré, a llawer tebyg iddo, wedi’r Rhyfel, 65 o flynyddoedd yn ôl – am fy mod innau yno, yn y cyfnod cythryblus hwnnw wedi 1945. Yr union adeg honno, ym 1946, y dechreuais ddysgu Saesneg yn Dinan, a minnau’n un ar hugain oed. Estynnwyd y flwyddyn ac aeth yn ddwy. Wedyn aeth fy mlwyddyn nesaf ym Mhrifysgol Roazhon (Rennes) yn ddwy, a dyna fi felly am bedair blynedd yn Llydaw, cyn gorfod dychwelyd i Gymru i chwilio am swydd barhaol - tipyn o record i Gymro ar y pryd!

Yn Llydaw, blynyddoedd cythryblus oedd y rhain, ac fel Cymro ar ei ben ei hun yno cefais gyswllt ag amryw Lydawiaid gwlatgar a rhai nad oeddent mor ffyddlon i Lydaw hefyd. ’Roedd rhai, fel yr arlunydd a’r awdur Xavier de Langlais (Zavier Langleiz) a’r brocer llongau Pierre Mocaër (a oedd wedi dysgu Cymraeg), wedi ymddwyn yn wyliadwrus yn ystod meddiannaeth y Natsïaid, tra oedd eraill, fel Taldir, er enghraifft, pennaeth Gorsedd Llydaw, wedi bod yn agored ddiofal. Bu i eraill droi eu cefn ar eu hen gyfeillion yn y mudiad Llydewig pan ddaeth y Rhyfel i ben. Dyna, er enghraifft, a wnaeth Fañch Gourvil, ysgolhaig a fu am rai misoedd yn dysgu Cymraeg ym Mlaenau Ffestiniog ac a oedd yn hyddysg iawn yn hanes a llenyddiaeth Llydaw. ’Roedd Xavier de Langlais yn cadw ei deulu’n heini drwy fyw ar bumed llawr adeilad a oedd yn edrych dros stryd brysur yn Roazhon, a lle nad oedd dim lifft! Un o ffrindiau mwyaf ffyddlon Yann Fouéré ydoedd, a daw hynny’n glir wrth ddarllen gwaith Yann.

Dros fy Mhasg cyntaf yn Llydaw, ym 1947, o ganlyniad i’r holl feirniadu a fu ar Ffrainc yn y wasg yng Nghymru, dyma Lysgenhadaeth Ffrainc yn Llundain yn gwahodd dirprwyaeth go ddylanwadol o bwysigion Cyngor yr Eisteddfod Genedlaethol i ymgymryd, yn ddilestair, â’u hymchwiliad eu hunain i’r cyhuddiadau a oedd yn wynebu llawer o Lydawiaid gwladgarol o frad ac o ochri gyda’r meddianwyr Natsïaidd. Hoelion wyth go-iawn oedd y rhain, gan fod wyth ohonynt yn y ddirprwyaeth! Cefais i fy ngwahodd gan Ddeon Prifysgol Roazhon i fynd gyda hwy ar eu taith o amgylch Llydaw. Fel y digwyddodd, siwrnai ddigon anghyfforddus oedd hi mewn bws bach 12 sedd, a minnau’n eistedd yn agos i W J Gruffydd, arweinydd y ddirprwyaeth. Yn gyfleus iawn, ’roedd ef wedi cael ei anrhydeddu â D Litt gan Brifysgol Roazhon a phrin y gallai ddangos ei awdurdod fel arweinydd y grŵp drwy rwystro rhyw lanc o athro rhag mynd gydag ef a Dyfnallt, a Cynan, a D. R. Hughes, a’r Canon Maurice Jones, a Chrwys, a’r Athro Morgan Watkin, ac W. Emyr Williams. A dyfynnu’r ymadrodd cysegredig, ’roedd y cwbl “aux frais de Marianne”, ar draul llywodraeth Ffrainc, a chawsom y llety gorau ble bynnag yr aem. ’Roedd adroddiad y ddirprwyaeth, a gyflwynwyd yn y modd priodol i Lysgenhadaeth Ffrainc yn Llundain, yn unfryd unfarn ac yn feirniadol iawn o’r driniaeth arw a gawsai llawer o Lydawiaid cwbl ddieuog.

Cafodd yr adroddiad sylw helaeth yn y wasg ac ni fu heb ddylanwad mewn mannau uchel! Buasai Dewi Watkin Powell (y Barnwr Dewi yn ddiweddarach) yn Llydaw ychydig fisoedd cyn imi gyrraedd yn Hydref 1946, yn dadlau, ar ran “Y Faner”, fod yr ysgolhaig a’r awdur Llydaweg Roparz Hemon yn ddieuog. ’Roedd Dewi wedi cael ei dargedu gan bennaeth swyddfa gudd llywodraeth Ffrainc yn Roazhon, Monsieur Le Nan, a’i wahodd i ginio. Ysgrifennodd Dewi am ei ymweliad yn “Y Faner” a bu cryn ddarllen ar ei ysgrif.’Roedd Llydawiaid dieuog yn cael eu carcharu ar sail cyhuddiadau gau – dyna adeg pan oedd ymddygiad o’r fath yn ffynnu, yn aml ar sail hen elyniaeth a heb fod yn berthnasol i gydweithio â’r grymoedd Natsiaid a oedd wedi meddiannu’r wlad. Treuliodd Yann flwyddyn mewn nifer o garchardai.

Darganfûm innau fod f’enw wedi ei gofnodi mewn inc trwm ar restr yr heddlu cudd o’r rhai a oedd wedi eu drwgdybio drwy gydol y pedair blynedd y bûm yno.Syndod y byd! Dyma finnau hefyd, yn fy nhro, yn cael gwahoddiad caredig i ginio gan yr un Monsieur Le Nan a oedd wedi ceisio cornelu Dewi, dim ond i’w chael yn dost ganddo! Dyn bach holgar oedd Le Nan, a’i unig amcan am y ddwy awr nesaf oedd cael gwybod beth a wyddwn a beth y gallwn ei ddatgelu – am eraill ac amdanaf fy hun. ’Roedd angen imi baffio’n ofalus. Ni ddywedais ddim wrtho fy mod wedi mynd yn groes i system gyfreithiol Ffrainc drwy ennill ffafr swyddogion y tollau yn Sant-Maloù (St. Malo) wrth fynd yn ôl i gael gwyliau yng Nghymru, a threfnu gyda hwy y byddwn i wrth ddychwelyd o Gymru y tro wedyn yn dod â llawer o “cigarettes anglaises” ynghyd â chwe phibgod newydd sbon o’r Alban, y trefnwyd yn hwylus iddynt fynd trwy’r doll yn ddidrafferth, ac oddi yno i feddiant diogel Polig Montjarret a mudiad adfywio’r binioù Llydewig. Efallai na fyddai wedi hidio am ryw fanion felly. Pysgota am rywbeth mwy yr oedd ef. ’Roedd y bwyd yn amheuthun, ac erbyn hynny ’roeddwn wedi dysgu sawru’r gagendor mawr rhwng y plonc rhad o Algeria a gaem gyda phrydau bwyd yr ysgol a’r claret gorau yn seler werthfawr y Prifathro, a oedd yn “extra”, ac arfer y gair cymysgryw hwnnw yr oeddwn wedi dod mor gyfarwydd ag ef. Fy mod wedi mwynhau’r pryd o fwyd oedd yr unig gyfaddefiad a wnes iddo! Ni wnaeth fy ngwahodd byth wedyn!

’Roeddwn wedi dod i adnabod amryw Lydawiaid a oedd wedi dal yn gadarn ffyddlon i Lydaw a’i hiaith, fel Yann a’r rhai a fu gydag ef yn gyd-sylfaenwyr Ar Brezhoneg er Skol, mudiad a alwai am gyflwyno’r Llydaweg i’r ysgolion. Buaswn yn eu cartrefi a hwythau wedi gofyn imi annerch grwpiau mwy o faint a sôn am Gymru. ’Roeddwn wedi dod yn “celeb”... ond tybed a fyddai rhai o’m llythyrau arferol at fy rhieni yn cael eu hatal? Dyfeisiais fy nghod cyfrinachol fy hun pan oeddwn am ddweud rhywbeth mentrus wrth ysgrifennu adref. Gallai fy rhieni a’m chwiorydd ddehongli fy llythyrau am eu bod wedi cael fy manylion torri cod, ac felly deuent i wybod rhai pethau a oedd yn digwydd.

Des i adnabod Xavier de Langlais yn dda, ac efe a soniodd gyntaf wrthyf am Yann ac am ei waith aruthrol dros y Llydaweg yn ystod cyfnod y feddiannaeth a chyn hynny, gan gynnwys sefydlu Ar Brezhoneg er Skol. Pan ddywedais wrtho y byddwn yn mynd yn ôl i Gymru dros y Nadolig, ymddiriedodd ynof lythyr arbennig iawn i Gymru, wedi ei gyfeirio at Dr Moger, ac yr oeddwn i’w roi i’r Athro Morgan Watkin. Yann Fouéré, wrth gwrs, oedd Dr Moger, a dyna oedd enw morwynol ei wraig ond wedi ei sillafu mewn ffordd wahanol! ’Roedd Yann wedi dechrau byw, o dan ffugenw, yng nghartref Gwynfor Evans. Dyma fi, felly, yn rhoi i’r Athro Morgan Watkin y llythyr gwerthfawr oddi wrth deulu Yann. Drwy drugaredd, bu modd iddynt ymuno ag ef yn ddiweddarach.

Oddi ar yr adeg gythryblus a chynhyrfus honno yr oeddwn i fel pe bawn wedi cael fy ngollwng i’w chanol yn fuan wedi’r Rhyfel, mae rhai o’r bobl y des i’w hadnabod yn Llydaw wedi tyneru ac wedi dod i barchu Yann yn fawr am ei gyfraniad i hunan-barch ei gyd-Lydawiaid, rhai y bu’n rhaid iddynt bob amser ymdrechu i gael eu cydnabod yn sgil y cysyniad o Egalité a gyhoeddwyd ym 1789.

Bu’n rhaid imi aros am lawer o flynyddoedd cyn cwrdd ag Yann yn Llydaw – nid oedd yn hawdd mynd ar ei drywydd! Ar 11 Hydref, 1993, pan oedd Rhiannon a minnau ar un o’n hymweliadau rheolaidd â’r wlad, gwnaethom lwyddo i ddal Yann yn ei gartref yn Evran, 4 neu 5 milltir o Dinan, sef hen gartref y teulu “Le bas Breil”. Cawsom dreulio llawer o oriau gwerthfawr yn ei gwmni. Rhoddodd inni ddau lyfr, gan gynnwys “La Maison du Connemara”, y llyfr y lansir y cyfieithiad Saesneg ohono heno gan ei ferch Rozenn.

Drwy e-bost, mae Rozenn a mnnau’n gohebu â’n gilydd ers sawl blwyddyn, ond yr unig lun a welsom ohoni cyn heno oedd un ohoni’n ferch dair blwydd oed gyda’i rhieni!Hoffwn ddiolch i Rozenn a’i llongyfarch ar sefydlu gwefan ardderchog Fondation Yann Fouéré ar y rhyngrwyd. Mae’r wefan yn llawn lluniau a gwybodaeth, ac yn cynnwys holl benodau’r llyfr sydd yn cael ei lansio heno. Gobeithiaf, er hynny, y byddwch yn mynd â chopi printiedig gyda chi yn y man. Cofiwch edrych ar y wefan yn fuan a darganfod y cyfoeth o ddogfennau a manylion a gasglwyd ynghyd gan Rozenn. Mae’n anrhydedd imi sefyll yma a sôn am un o’r gwŷr mwyaf rhagorol y cefais y fraint o’u hadnabod ac i wybod amdano, Yann Fouéré, gŵr sydd wedi cysegru ei fywyd i hawliau chwaer-genedl mewn perygl, cenedl, y mae’n drist dweud, nad oes ganddi o hyd ei llyfrgell genedlaethol ei hun.

Lansio 'La Maison in Connemara - the History of a Breton'

2011-09-22T14:51:00.004+01:00

Dyma lun a anfonwyd atom gan Siôn Jobbins o'r cyfarfod i lansio cofiant Yan Fouéré: 'La Maison in Connemara - the History of a Breton' yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth.

Erwan Fouéré (mab Yann, a chyn-lysgennad ar ran yr Undeb Ewropeaidd), Meleri Mair a Meinir (merched Gwynfor Evans, a roddodd loches i Yann a'i deulu wedi iddynt ffoi o Lydaw) a Rozenn Fouere, merch Yann, a gyfieithodd y llyfr, "La Maison" o'r Ffrangeg. Gyda hwy mae Dafydd Wigley, Llywydd y Llyfrgell a chyfaill i Yann Fouéré.

Mwy o erthyglau (diddorol iawn!) ar wefan Fondation Yann Fouéré:
http://www.fondationyannfouere.org/

Addysg ddwyieithog yn symud ymlaen yn Llydaw

2011-09-12T14:04:00.001+01:00

Y tymor hwn agorwyd 6 ffrwd newydd lle y ceir dysgu drwy gyfrwng y Llydaweg. Mae 5 o’r rhain mewn ysgolion o dan y wladwriaeth: S.Martin-war-ar-maez /Saint-Martin-des-Champs (ger Montroulez / Morlaix), ar Releg-Kerhuon / Le Relecq-Kerhuon (ger Brest), Kerien /Querrien (yn Penn-ar-Bed / Finistère), Henbont /Hennebont a Sine /Séné (yn y De-ddwyrain). O dan y gyfundrefn Gatholig yr agorwyd y ffrwd arall, yn Muzilheg /Muzillac yn y De-ddwyrain.

Agorwyd hefyd 2 ffrwd Lydaweg mewn ysgolion uwchradd iau: yn Kemperle / Quemperlé ac yn Sizun - y naill a'r llall yn Penn-ar-Bed / Finistère.

http://www.ofis-bzh.org/bzh/actualite/zoom/index.php?actualite_id=388

Llydaweg a Chymraeg yn Landreger, Llydaw

2011-09-08T20:51:00.002+01:00

E ti Jaqueline ha Richard, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Cymry a Llydawiaid Cymdeithas Cymru-Llydaw yn Landreger (Tréguier), lle y mae dosbath nos Llydaweg yn cael ei gynnal gan Jaqueline Bidard. - Awst 2011

A oeddech yn adnabod Per Denez?

2011-09-07T11:50:00.002+01:00

Darn eus al levrioù bet savet gant Pêr Denez - oberennoù orin ha troidigezhioù / Rhai llyfrau gan Pêr Denez - gweithiau gwreiddiol a cyfieithiadau, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Os cwrddoch chi â'r llenor, yr ysgolhaig a'r ymgyrchydd iaith Per Denez, neu os oes gennych ddiddordeb arbennig yn ei waith, efallai yr hoffech ysgrifennu pwt amdano ar gyfer rhifyn coffa o'r cylchgrawn Al Lanv. Dyma'r gwahoddiad:

"Rydym yn paratoi’r rhifyn nesaf o Al Lanv a rhoddir y rhan fwyaf ohono i gofio Per Denez. Cylchgrawn chwarterol a sefydlwyd yn 1980 yw Al Lanv ac mae’n trafod gwleidyddiaeth, diwylliant a llenyddiaeth. Roedd Per Denez yn cyfrannu iddo’n rheolaidd, ac yn ysgrifennu am Gymru ac am Gymry adnabyddus. Os oeddech chi'n ei adnabod, byddem yn falch iawn pe baech yn anfon atom ddarn bach amdano (hyd at 1000 o eiriau). Chi biau penderfynu natur y darn (atgofion, lluniau, englyn, cerdd…) a chewch ysgrifennu yn Gymraeg neu yn Llydaweg. A wnewch fod mor garedig ag anfon eich cyfraniad fel y bydd yn ein cyrraedd cyn diwedd mis Medi?"

Gobeithio y ceir ymateb da gan fod Per Denez wedi ymddiddori cymaint yng Nghymru ac yn y Gymraeg.

Lansio llyfr am Lydawr yn Aberystwyth - dydd Gwener, 16 Medi, 2011

2011-09-07T11:24:00.004+01:00

Ar gwenn-ha-du war Levraoueg Vroadel Kembre / Baner Llydaw ar Lyfrgell Genedlaethol Cymru (2), a photo by bara-koukoug on Flickr.

Ar ddydd Gwener, 16 Medi,am 6.30 p.m bydd y llyfr 'La Maison in Connemara: The History of a Breton' yn cael ei lansio. Dyma gofiant Yann Fouéré, ymgyrchydd gwleidyddol Llydewig, ymgyrchydd iaith ac awdur.

Bu Yann Fouéré yn olygydd ar ddau bapur Llydaweg yn ystod ei yrfa hir, ac roedd yn un o’r rhai a ffurfiodd yr Undeb Celtaidd ym 1961. Daeth i Gymru ac i Iwerddon i fyw wedi'r Ail Ryfel Byd,ond dychwelodd i Lydaw wedyn.

Bydd Llywydd presennol y Llyfrgell Genedlaethol, sef Y Gwir Anrhydeddus Dafydd Wigley, yn llywyddu'r noson.

Cynhelir derbyniad gwin a sudd oren.

Mynediad am ddim drwy docyn.

Dysgu drwy lythyr neu drwy e-bost

2011-09-05T10:05:00.004+01:00

Mae Skol Ober yn cynnig gwersi Llydaweg drwy lythyr neu drwy e-bost , ffordd o ddysgu sy'n caniatáu ichi fynd mor gyflym neu mor araf ag y dymunwch. Mae'r gost yn rhesymol iawn a gellir cofrestru ar unrhyw adeg o'r flwyddyn. Mae'r gwersi'n addas i bob oed, i'r rhai sydd am ddysgu Llydaweg ac i'r rhai sydd am ei hailddysgu neu sydd yn awyddus i roi sglein ar eu hiaith.

Am fanylion pellach, cysylltwch â swyddfa Skol Ober, neu edrychwch ar eu gwefan:

SKOL OBER
14 straed Louzaouenn-an-Hañv
14 rue du Muguet
22300 LANNUON
pgz: 02.96.48.03.00

skolober@brezhoneg.org
http://www.skolober.com/

Bu farw Pêr Denez, Llywydd Anrhydeddus Cymdeithas Cymru-Llydaw

2011-07-30T17:58:00.003+01:00

Ddydd Sadwrn, 30 Gorffennaf, 2011, bu farw Pêr Denez (Pierre Denis) - ieithydd, geiriadurwr, llenor ac ymgyrchydd dros y Llydaweg. Bu am gyfnod yn bennaeth Adran y Llydaweg a’r Ieithoedd Celtaidd ym Mhrifysgol Roazhon, a dyfarnwyd gradd anrhydeddus iddo gan Brifysgol Cymru, Aberystwyth. Bu hefyd yn llywydd Cyngor Diwylliannol Llydaw.

Fe’i ganwyd ar 3 Chwefror, 1921, yn Roazhon / Rennes. Yn 1981 fe gafodd ganiatâd i sefydlu gradd brifysgol yn y Llydaweg.

Dom Duff yng Nghymru 2011

2011-07-21T10:54:00.002+01:00

Bydd y canwr Llydaweg Dom Duff yn canu yn y Garage, Abertawe, ar ddydd Iau, 4 Awst, ym Mhlas Machynlleth, ar ddydd gwener, 5 Awst, ac yng Ngŵyl y Penwythnos Mawr yng Nghaerdydd ar ddydd Sadwrn, 6 Awst.

Atlas Breizh

2011-07-13T13:41:00.001+01:00

Aeth mwy na phum mlynedd heibio er pan sefydlwyd y wefan Geobreizh.com gan Mikael Bodlore-Penlaez, dyn o Frest sydd yn dwlu ar fapiau, a chan Divi gKervella, brodor o ardal Treger. Bu’r ddau’n cydweithio sawl gwaith o’r blaen, er enghraifft ar y cyfeirlyfr i faneri Llydaw a’r gwledydd Celtaidd eraill a gyhoeddwyd gan Yoran Embanner: Guide des Drapeaux Bretons et Celtes.

Wedi sefydlu Geobreizh.com, bu modd i’r ddau gasglu rhagor o wybodaeth am y 1,500 o gymunedau yn Llydaw, manylion am eu poblogaeth ac am eu gweinyddiaeth, er enghraifft. Bellach mae’r ddau wedi mynd ymhellach ym myd y mapiau ac wedi cyhoeddi Atlas Breizh.

Amcan yr Atlas yw edrych ar ddaearyddiaeth Llydaw, a’r byd i gyd, a’i chyflwyno’n ddwyieithog. Mae ynddo 180 o fapiau, yn Ffrangeg ar y tudalennau chwith ac yn Llydaweg ar y dde, a chyda phob un ceir darn byr yn egluro’r hyn a gyflwynir. Rhennir y gwaith yn 8 o wahanol feysydd, sef: y byd a’r ddaear, daearyddiaeth, diwylliant, hanes, rhaniadau gweinyddol, y boblogaeth, economeg gymdeithasol Llydaw a rhagolygon y wlad.

Ymhlith y mapiau ceir ambell un annisgwyl, er enghraifft, map lle y newidiwyd y cyflwyniad confensiynol drwy roi’r gogledd ar y gwaelod a’r de ar y brig, a mapiau’n dosbarthu mathau o fwyd lleol, offerynnau cerdd a chwaraeon. Rhoddir sylw hefyd i fannau geni nifer o Lydawiaid adnabyddus.

‘Gall map a luniwyd yn glir esbonio cynifer o wahanol bethau i’r darllenydd,’ medd yr awduron., ‘a gall mapiau fod ar themâu go astrus ambell dro. Gall fod yn well nag egluro mewn ysgrif. Mae modd defnyddio mapiau i ymchwilio i ymddygiad pobl, er enghraifft. Bu rhagflaenwyr inni, er enghraifft, yn defnyddio mapiau wrth astudio’r berthynas rhwng arferion pleidleisio ac arfer mynychu’r offeren. Cynhwyswyd y map hwnnw yn yr Atlas.

Mae’n wir bod yr Atlas yn dangos Llydaw yn cael ei darnio fwyfwy gyda threigl y blynyddoedd. Y peth gwaethaf yw bod ffiniau’n cael eu tynnu’n ddiangen yn rhy aml o lawer. Ein hamcan ni fu dangos Llydaw yn ei chyfanrwydd gan ei gwneud yn glir, ar yr un pryd, sut y cafodd y wlad ei darnio a’i chwalu - gwnaed hynny mewn ffordd hollol annemocrataidd.

Ar hyd y blynyddoedd buwyd yn cyflwyno Llydaw yng nghyd-destun map o Ffrainc, fel rhyw gornelyn, rhyw ffordd ddall ymhell o bob man. A phellhau ryw fymryn oddi wrth y map, a dyna Lydaw yn dir arfordirol o bwys yn Ewrop. Mae ‘ym mhen y byd’ fel yr awgryma’r enw Penn-ar-Bed (Finistère), ond nid ystyr hynny yw ‘diwedd y byd’.

Ar ran y cylchgrawn Bremañ, gofynnodd Milio Latinier i’r cyd-awduron a oedd ganddynt hoff fap yn yr Atlas:

‘Y map o’r Lleuad yn Llydaweg,’ meddai Mikael Bodlore-Penlaez. ‘Dyma ffordd arall o weld yr hyn sydd o’n hamgylch yn Llydaweg. A’r map chwaraeon hefyd, lle y ceir cymysgedd o chwaraeon traddodiadol a chwaraeon cyfoes.’

‘Anodd dewis,’ medd Divi gKervella, ‘ond ’rwy’n hoffi’r map o’r byd cyfan gyda’r planedau a’r sêr yn Llydaweg. Fel arall, efallai y dewiswn y map a ddengys yr hinsawdd a’r tywydd, un o’r rhai ar ddechrau’r gyfrol. Mae’n dweud yn blaen wrthym ein bod ynghlwm wrth ein hamgylchedd.’

Heb os nac oni bai, dyma gyfeirlyfr o’r pwys mwyaf i Lydaw, ac un lle yr eir ymhellach na dim ond ailadrodd yr hyn a gafwyd mewn atlasau blaenorol. Diau y bydd yn codi chwilfrydedd llawer yn Llydaw am eu gwlad ac am eu hiaith. Dylai hefyd fod o ddiddordeb mawr i ni yng Nghymru.

Cyhoeddwyd Atlas Breizh gan Coop Breizh a’i bris yw 35.90 €

Lansio Llyfr gan Lydawr yn Aberystwyth

2011-06-29T11:05:00.000+01:00

Bydd cyfarfod i lansio’r llyfr Saesneg

La Maison in Connemara: The History of a Breton,

gan Yann Fouere

rhwng 6.30 a 8.30 ar nos Wener,

16 Medi, 2011,

yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru,

Aberystwyth.

Bydd ei ferch, Rozenn, yn bresennol, ac efallai ei fab; bydd Dafydd Wigley hefyd yno.

Bu Yann Fouere yn ymgyrchu dros hawliau Llydaw ac yn ysgrifennu yn Ffrangeg. Bu’n golygu dau bapur dyddiol yn Llydaw, ac efô a sefydlodd y Gyngres Geltaidd yn 1961. Wedi'r Ail Ryfel Byd bu'n byw yng Nghymru ac yna yn Iwerddon cyn dychwelyd i Lydaw.

Ceir mwy amdano ar wefan Sefydliad Yann Fouere: http://www.fondationyannfouere.org/english/

Siarad Llydaweg yn yr Ultra Comida, Aberystwyth (5)

2011-06-04T20:10:00.001+01:00

Komz brezhoneg en Ultra Comida, Aberystwyth (5), a photo by bara-koukoug on Flickr.

Eleni mae mwy o siaradwyr Llydaweg wedi bod yn Aberystwyth nag erioed, o Brifysgol Brest yn ogystal ag o Brifysgol Roazhon 2. Bu’n bleser i mi ac i’r lleill yma sydd wedi dysgu peth Llydaweg gwrdd â nhw a siarad yr iaith. Daeth yn amser iddynt ganu’n iach, fodd bynnag, a dyma oedd y cyfle olaf inni i gael panaid / gwydraid gyda’n gilydd.

Deiseb i Gefnogi Ysgol Diwan Lesneven

2011-05-29T22:50:00.006+01:00

Llofnodwch y ddeiseb i gefnogi ysgol Diwan Lesneven y mae Neuadd y Dref Lesneven am ei throi allan o'r adeiladau y mae'n eu defnyddio

http://www.petitionduweb.com/Diwan_bientot_expulse_par_la_Mairie_de_Lesneven-9410.html

Diwan Lesneven....Mae angen eich help arnom!

2011-05-29T11:22:00.004+01:00

Mae angen eich help arnom!

A gaiff ysgol Diwan ei throi allan o Lesneven gan Neuadd y Dref…

…er mai hi yw un o’r ysgolion mwyaf sy’n trwytho plant yn y Llydaweg, ac ynddi fwy na 100 o blant?

...er y byddwn yn dathlu 30ain pen blwydd yr ysgol ar yr 11eg o Fehefin?

...am fod Neuadd y Dref yn mynnu ein bod yn cytuno i dalu rhent o 25,000€, hynny yw mwy na theirgwaith y swm a dalwn ar hyn o bryd, neu fel arall adael yr adeilad lle yr ydym.

Mae’n amlwg nad ydym am gytuno i hyn ac na allwn wneud ychwaith.

Er mwyn ein plant, er mwyn ein diwylliant ac er mwyn cefnogi menter sy’n hyrwyddo amrywiaeth diwylliannol, mae arnom angen eich cefnogaeth.

Gallwch yn awr, fel o’r blaen, anfon llythyr i Neuadd y Dref, Lesneven. Cewch ddefnyddio’r llythyr enghreifftiol a baratowyd gennym, neu i gael mwy o effaith un a luniwyd gennych chi eich hun, hyd yn oed os nad yw ond yn fyr iawn.

Gyda diolch,

ar ran Cymdeithas Rhieni ac Athrawon DIWAN LESNEVEN
Christine Legal, Llywydd

Ha skarzhet vo skol Diwan er-maez eus Lesneven gant an Ti-Kêr ? Ho skoazell hon eus ezhomm !

daoust ma’z eo skol Diwan Lesneven e-touez ar brasañ skolioù divyezhek dre soubidigezh e Breizh gant ouzhpenn 100 bugel degemeret,

daoust ma vo lidet ganeomp 30 vloaz ar skol d'an 11 a viz Even,

e c'houlenn groñs an Ti-Kêr diganeomp da asantiñ paeañ ur feurm a 25 000 euro, da lâret eo ouzhpenn teir gwech ar pezh a baeomp hiziv an deiz, pe neuze kuitaat an ti-skol e-lec'h m'emaomp bremañ.

Anat deoc'h ne fell ket deomp ha ne c'hellomp ket kennebeut mont a-du gant ar c'hinnig-mañ.

Evit hor bugale, evit hor sevenadur, hor yezh kement hag evit doujañ ouzh ul lañs sitoaian evit al liested, hon eus ezhomm eus ho souten.

Bremañ c'hoazh, e c'helloc'h kas ul lizher da Di-Ker Lesneven en ur ober gant al lizher stur savet ganeomp, o c'houzout e vo muioc'h a bouez gant ul lizher a vo lakaet diouzh ho imor, panevefe ken nemet kemmet un tamm anezhi.

Diwan bientôt expulsé par la Mairie de Lesneven. Nous avons besoin de votre soutien !

Alors qu'avec plus de 100 enfants accueillis, l'école de Diwan de Lesneven fait partie des plus grandes écoles bilingues par immersion de Bretagne,

alors que nous allons fêter les 30 ans de l'école le 11 Juin 2011,

la Mairie nous enjoint d'accepter un loyer de 25 000 € qui équivaut à presque 4 fois le prix de notre loyer actuel, sans quoi nous devrons évacuer les bâtiments que nous occupons aujourd'hui.

Il est évident que nous ne voulons et ne pouvons accepter cela.

Pour nos enfants, pour notre culture, notre langue, pour le respect d'une initiative citoyenne pour la diversité, nous avons besoin de votre soutien.

Vous pouvez d'ores et déjà envoyer un courrier à la Mairie de Lesneven en utilisant le courrier type que nous avons réalisé, en sachant qu'un courrier personnalisé, ne serait-ce que légèrement modifié, aura peut-être plus d'impact.

Trugarez

pour l'AEP DIWAN LESNEVEN
Christine Legal, Présidente

Llythyr enghreifftiol Ffrangeg / Lizher-skouer e galleg / Courrier type en français

Mr Le Goff Maire de Lesneven

Mmes Mrs les Adjoints

Mmes Mrs les conseillers municipaux

Place du Château

29260 LESNEVEN

L'école Diwan de Lesneven a 30 ans cette année, le réseau Diwan Breizh auquel elle appartient a fait ses preuves depuis 35 ans et participe au quotidien à l’éducation en breton, à la promotion de la diversité culturelle et linguistique, ainsi qu'au développement de notre patrimoine vivant, gage d'attractivité touristique et économique. L'école compte plus de 100 enfants fréquentant l'établissement grâce à sa positioncentrale sur la communauté de communes et les environs. Le dynamisme des parents apermis également de faire rayonner Lesneven bien au delà du Léon et de la Bretagne.

Or j'apprends que le futur de l'école de Lesneven est grandement menacé faute de trouver une solution satisfaisante pour ses locaux.

J'apporte ainsi mon plein soutien aux parents et partenaires de l'école Diwan de Lesneven

et vous demande vivement de trouver une solution acceptable.

Veuillez agréer, Monsieur Le Maire, Mme Mrs les conseillers municipaux, l’expression de

nos salutations les plus distinguées.

Llythyr enghreifftiol Llydaweg / Lizher-skouer e brezhoneg / Courrier type en breton

an ao. Le Goff Maer Lesneven

aotrounien hag itronezed eilmaered

aotrounien hag itronezed kuzulierien kêr

Plasenn ar C'hastell / Place du Château

29260 LESNEVEN

Lesneven, d’ar 27 a viz mae 2011

Abeg : Souten da skol Diwan Lesneven,

Aotrou /Itron,

Lidañ a ra Skol Diwan e Lesneven he 30vet bloavezh er bloaz-mañ. Lod eo ar skol-se eus rouedad Diwan Breizh, a labour war ar pemdez en un doare efedus abaoe

35 bloaz a-benn brudañ al liested sevenadurel ha yezhel evit diorren hon glad bev, ur glad hag a sach touristed ha nerzhioù ekonomikel er vro.

Ouzhpenn kant bugel zo enskrivet er skol hiziv rak plaset mat eo Lesneven e-kreiz ar vro. Pelloc'h eget bro Leon ha Breizh zoken eo aet brud Lesneven a drugarez d'al lañs a zo gant tud ar skolidi da aozañ abadennoù bras e-giz Gouel ar C'hezeg peotramant bodadegoù bras c'hoarioù Europa...

Klevet em eus ur c'helou fall avat, da lavaret eo e vefe lakaet ar skol en arvar ma n’eus ket bet kavet un diskoulm dereat evit a sell ar savadurioù d’he lojañ. Klevet am eus e oa bet kavet diskoulmoù a-feson nevez zo evit skolioù zo a’n em gave e stuzioù heñvel e Montroulez hag e Gwitalmeze. Trist e vefe ez afe skol Diwan Lesneven da get goude 30 vloaz, dres d'ar poent ma vez lidet Gouel Breizh er bed a-bezh ha pa emañ ar strollegezhioù oc'h embann stankoc'h-stankañ o souten d'ar brezhoneg dre sinañ ar garta Ya ! D'ar Brezhoneg, e-giz peus-c'hwi graet hoc'h-unan gant kuzul-kêr Lesneven.

Evit an holl abegoù se eta, e tegasan ma souten da vammoù ha tadoù skol Diwan

Lesneven ha goulenn a ran diganeoc'h klask mallus un diskoulm hag a vo mat evit an holl.

Gant ma gwellañ soñjoù,

Dau gyfle i glywed ac i siarad Llydaweg yn Aberystwyth

2011-05-04T11:25:00.002+01:00

Bydd Yann Talbot yn rhoi darlith ar y pwnc isod, yn Llydaweg, yn yr Ystafell Gymraeg, yr Hen Goleg, Prifysgol Aberystwyth, am 7.30pm, ar ddydd Iau, 5 Mai, 2011.

Croeso i bawb ac ni chodir tâl.

ROUANTELEZH BREIZH EN IXvet KANTVED
HA GWERZ DROUKKINNIG NEVENOE
ER BARZHAZ BREIZH

Yann Talbot a vo o komz war an tem-se, e brezhoneg, e Sal ar C'hembraeg, Skol-Veur Gozh, Skol-Veur Aberystwyth, da 7eur30 noz, d’ar yaou 5 a viz Mae, 2011.

Digor ha digoust d’an holl.

**************************

Dewch i ymarfer eich Llydaweg dros banaid hefyd:

En em vodañ a reor da bakañ ur banne gant Yann, en Home Café (e krec’h), Heol y Wig, Aberystwyth, d’ar gwener 6 a viz Mae da 3eur30.

Trwy'r Llygad Celtaidd

2011-04-13T10:24:00.006+01:00

http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/5699190725/in/photostream/

Bydd baner Gwenn ha Du Llydaw yn chwifio'n falch o ben to Llyfrgell Genedlaethol Cymru ddydd Sadwrn 16 Ebrill i ddathlu arddangosfa arbennig o’r enw 'Trwy'r Llygad Celtaidd'. Yn yr arddangosfa gwelir gwaith dau artist swrrealaidd, y naill yn Gymro - John Welson o Abergwaun - a'r llall yn Llydawr - Jean-Claude Charbonel.

Bydd Jean-Claude, sy'n medru Llydaweg, a'i wraig, Suzel Ania, yn teithio i Gymru yn unswydd ar gyfer y lansiad. Agorir yr arddangosfa gan siaradwr Llydaweg arall, y cyflwynydd teledu a'r bardd, Aneirin Karadog.

Bydd Gwenno Piette o Aberystwyth yn cyfieithu ar ran Jean-Claude.

Mae croeso i chi i ddod i'r lansiad. Bydd am 2.00 ddydd Sadwrn, 16 Ebrill, yn y Llyfrgell. Bydd yn gyfle i chi i ymarfer eich Llydaweg ac i fwynhau gwydraid o win neu o sudd wrth fyfyrio dros y gwaith celf

Brenhiniaeth Llydaw yn y 9fed Ganrif a Baled "Droukkinnig Nevenoe"yn "Barzhaz Breizh"

2011-04-08T10:40:00.003+01:00

allee-nominoe-bretagne-breizh, a photo by bevet.breizh on Flickr.

ROUANTELEZH BREIZH EN IXvet KANTVED HA GWERZ DROUKKINNIG NEVENOE ER BARZHAZ BREIZH

Bydd Yann Talbot yn rhoi darlith ar y pwnc uchod, yn Llydaweg, yn yr Hen Goleg, Prifysgol Aberystwyth, am 7.30pm, ar ddydd Iau, 5 Mai, 2011

Yann Talbot a raio ur brezegenn war an tem-se, e brezhoneg, er Skol-Veur Gozh, Skol-Veur Aberystwyth, da 7eur30 noz, d’ar yaou 5 a viz Mae, 2011.

Croeso i bawb ac ni chodir tâl

Digor ha digoust d’an holl

Modiwl Allanol ym Mhrifysgol Aberystwyth 2011-12 : Llydaweg i Ddechreuwyr drwy gyfrwng y Gymraeg

2011-04-05T15:52:00.005+01:00

Disgleirdeb addysg yn erwau'r pysg, a photo by bara-koukoug on Flickr.

Hydref 2011 - Mai 2012 Modiwl 40 credyd a ddysgir drwy gyfres o 6 o ysgolion Sadwrn yn Aberystwyth (gan gynnwys yr un olaf pryd y cynhelir prawf llafar). Bydd ymarferion ysgrifenedig i’w gwneud yn dilyn pob ysgol Sadwrn, ac arholiad ysgrifenedig ar y diwedd. Darperir deunydd i’w astudio gartref, gan gynnwys recordiadau sydd yn cyd-fynd â’r gwersi. Croeso i bobl nad ydynt yn gwybod dim Llydaweg ac i rai sydd am ailafael yn yr iaith a’i dysgu’n drefnus. Canolbwyntir ar sut i ddefnyddio’r amser gorffennol a’r amser presennol ac yn y dosbarthiadau pwysleisir ymarfer ar lafar.

Dyma gyfle i’w achub gan na chynhelir y modiwl hwn eto. Manylion pellach oddi wrth: Miss Ruth Fowler, Ysgrifenyddes y Radd Allanol Trwy Gyfrwng y Gymraeg, Adran Y Gymraeg Prifysgol Aberystwyth 01970 622 239 ruf@aber.ac.uk

Twitter a'r Llydaweg...

2011-04-05T13:06:00.003+01:00

Mae Soazig Kervareg wedi dechrau trydar yn Llydaweg ... ffordd dda i bobl i ddysgu ac i wella eu Llydaweg: Enw Soazig ar twitter yw ... @llydawes Er gwybodaeth, mae modd dilyn trydar yn Gymraeg ar ffrwd http://cy.umap.eu - difyr iawn gyda nifer y bobl sy'n trydar yn Gymraeg yn cynyddu o ddydd i ddydd. Datblygwyd system umap gan gwmni Basgaidd ac yna cafodd ei defnyddio gan siaradwyr Catalaneg. Y Gymraeg yw'r drydedd gymuned ieithyddol i ddefnyddio'r system. Mae'r wefan yma: http://www.indigenoustweets.com/ yn cofnodi trydar mewn gwahanol ieithoedd. Stwff difyr arno. (Neges gan Siôn Jobbins)

Cyfarfod i siarad Llydaweg : Aberystwyth / Caerdydd

2011-03-14T15:30:00.002Z

Y Llong a'r Castell / Ship & Castle, y Stryd Uchel / High Street, Aberystwyth a photo by bara-koukoug on Flickr.

Dydd Iau, 17 Mawrth, am 3.30 y prynhawn yn y Llong a’r Castell, Aberystwyth
D’ar yaou 17 a viz Meurzh, da 3e30 d’enderv er Vag hag ar C’hastell, Aberystwyth

Dydd Mercher, 23 Mawrth am 3.30 y prynhawn yn y Blue Creek, Aberystwyth
D’ar merc’her, 23 a viz Meurzh, da 3e30 d’enderv er Blue Creek, Aberystwyth

Dydd Sadwrn, 26 Mawrth am 2.30 y prynhawn yn y Chapter, Treganna, Caerdydd
D’ar sadorn, 26 a viz Meurzh, da 2e30 d’enderv er Chapter, Treganna, Kerdiz

Croeso i bawb
Degemer mat d’an holl

Y Llydaweg ar lan Llyn Tegid

2011-03-08T22:17:00.005Z

Llwyddiant mawr oedd penwythnos Cymdeithas Cymru-Llydaw yng Nglan-llyn, 4-6 Mawrth, 2011, ac efallai mai awgrym o hynny yw nad wyf eto wedi cyfrif faint yn union a oedd yn bresennol… rhyw 25, ’rwy’n credu. Daeth rhai am y diwrnod neu am y Sadwrn a’r Sul ond bu’r rhan fwyaf ohonom yno o amser swper ar y nos Wener tan ar ôl y cyfarfod cyffredinol ar y prynhawn Sul.

Noson gymdeithasol a gafwyd ar y Gwener a phawb yn cael cyfle i ddweud tipyn bach amdano ei hun. Y peth hynotaf, mae’n debyg, oedd bod Nic a Sarian ill dau’n dathlu eu pen blwydd y diwrnod hwnnw. Gan fod Nic wedi dod â chyflenwad go dda o win, ac am fod peth cwrw gennym hefyd, ’roedd tafodau pawb yn llawer parotach i fentro siarad yr iaith yr oedden nhw’n ei dysgu. ’Roedd y criw o Lydawiaid a oedd wedi dod draw o Lydaw eisoes wedi cael croeso cynnes iawn ym Merthyr Tudful gyda Jamie Bevan. ’Roedd Llydawiaid eraill, tri o’r chwech sydd ar flwyddyn Erasmus ym Mhrifysgol Aberystwyth, sef Tudeg, Riwanon ac Annwen, wedi dod i ofalu am y dosbarthiadau Llydaweg, a Janig Bodiou wedi teithio o Lanilltud Fawr i gymryd y rhai mwyaf rhugl yn yr iaith. Gobeithiai aelod sydd gennym yn Rwsia ddod ar y cwrs hefyd ond gwrthododd y llywodraeth Brydeinig roi fisa iddo i deithio, am nad yw Cymdeithas Cymru-Llydaw ar y rhestr o gyrff y maent yn eu cydnabod!

’Roedd bron pawb yn awyddus i ddechrau ar y gwersi ar ôl brecwast ar y bore Sadwrn: un dosbarth o Lydawiaid yn dysgu rhagor o Gymraeg a dau ddosbarth o Gymry’n gwella eu Llydaweg. ’Roedd hefyd un ddechreuwraig y trefnwyd iddi gael cymorth ar ei phen ei hun am ran o’r amser. Yn y cyfamser, manteisiodd Annwen, Tudeg, Riwanon a Richard ar gynnig yr Urdd i fynd â ni ar daith ar y llyn yn y Brenin Arthur.

Wedi cinio cynigiwyd cwrs dringo rhaffau yn y goedwig, ond am ryw reswm nid oedd neb am fentro gwneud y fath beth… Yn ôl i’r gwersi, felly, ac wedi cael swper a nofio yn y pwll - wel, ’roedd dau ohonom wedi mynd i mewn (cynnydd o 100% ar y tro diwethaf y buom yng Nglan-llyn) - aethpwyd â ni mewn bws (dwy siwrnai am ein bod mor niferus) i Blas-coch, y Bala. Rhyngom ni a’r bobl leol ’roedd y lle’n bur llawn a chafodd rhai ohonom gwrdd â Chris, cymeriad hwyliog o amharchus… Bu grŵp Gwyddelig yn perfformio yn y dafarn, Shandy Folk, a’r canu wrth fodd y rhan fwyaf ohonom, er ei fod ychydig yn rhy swnllyd i rai. Braf oedd eu clywed yn rhoi cynnig ar ganu Calon Lân yn Gymraeg.

Er i ambell un o bobl y cwrs aros ar ddi-hun yn cloncian hyd oriau mân y bore, cododd pawb fore trannoeth, naill ai i fynd ymlaen â rhagor o wersi Llydaweg – rhai yng ngofal Riwanon, Janig a Tudeg, os cofiaf yn iawn – neu i fynd ar daith gerdded ar Lwybr Cynwch, nid nepell o Ddolgellau. A’r tywydd yn wirioneddol braf ’roedd pawb wrth ei fodd.

Ar y prynhawn Sul cynhaliwyd cyfarfod blynyddol Cymdeithas Cymru-Llydaw. ’Roedd llawer mwy yn bresennol nag arfer, ond ni newidiwyd dim o’r swyddogion eleni. Y flwyddyn nesaf, efallai? Mae’n dda breuddwydio…

Yr eitem bwysicaf ar yr agenda oedd Eisteddfod Genedlaethol 2011. Wedi manwl drafod y mater penderfynwyd na fyddem yn cynnal stondin yn yr Eisteddfod eleni, yn bennaf am fod y rhai sydd yn gyfrifol amdani, bob tro, yn teimlo ei bod yn bryd cael seibiant. Dylid nodi hefyd mai peth costus iawn yw cynnal stondin erbyn hyn. Penderfynwyd ar yr un pryd y byddai stondin gennym yn bendant yn Eisteddfod Genedlaethol Bro Morgannwg 2012.

Fel golygydd “Breizh-Llydaw” eglurais na fyddwn yn ceisio cynhyrchu cylchgrawn mor gyflawn ag yn y gorffennol wedi rhifyn yr Eisteddfod eleni ac mai rhywbeth tebycach i gylchlythyr fyddai “Breizh-Llydaw”. Ni olyga hynny nad oes croeso am gyfraniadau o bob math, ond ni fydd ymdriniaeth mor fanwl â’r newyddion (sydd yn aml yn hen beth bynnag) a chan amlaf mae’n debyg na cheisir cael cydbwysedd rhwng y ddwy iaith drwy gyfieithu darnau.

Mae un peth arall y dylid ei grybwyll, sef cwrs preswyl 2012, oherwydd derbyniwyd y cynnig y dylai cwrs preswyl y flwyddyn nesaf gael ei gynnal yn Llydaw, ym mis Ebrill, ac efallai yn Karaez (Carhaix). Bydd yn ddiddorol gweld faint o Gymry a fydd am fynd draw i Lydaw ar gyfer cwrs 4 noson i wella eu Llydaweg ac i weld y wlad.

I gloi, hoffwn ddiolch i bawb a ddaeth i Lan-llyn a i staff y Gwersyll Urdd Gobaith Cymru am eu croeso arbennig ac am eu gwaith gwych wrth ofalu amdanom.

Taith gerdded ar Lwybr Cynwch, ger Dolgellau - Penwythnos Cymru-Llydaw yng Nglan-llyn, 2011

2011-03-06T21:49:00.002Z

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Tecwyn, Richard a Colin mewn gwers Lydaweg

2011-03-06T21:42:00.002Z

Cwrs Penwythnos Glan-llyn, 2011

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Gwers Lydaweg o dan arweiniad Riwanon Kallag - Cwrs Glan-llyn, 2011

2011-03-06T21:35:00.002Z

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Dave, John a Dafydd yn mwynhau egwyl yng Nglan-llyn - Penwythnos Cymdeithas Cymru-Llydaw : 4-6 Mawrth, 2011

2011-03-06T21:30:00.004Z

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Cwrw, Gwin, Llydaweg a Chymraeg

2011-03-06T21:22:00.002Z

Noson gyntaf y cwrs penwythnos i ddysgwyr Llydaweg o Gymru / i ddysgwyr Cymraeg o Lydaw - Gwersyll yr Urdd, Glan-llyn - Mawrth 2011

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Taith Gerdded - 5/3/211 - Llwybr Cynwch - Pourmenadenn

2011-03-06T19:46:00.002Z

Penwythnos Cymdeithas Cymru-Llydaw yng Nglan-llyn - 2011 - Staj Glan-llyn

2011-03-06T19:22:00.012Z

Cafwyd penwythnos difyr iawn yng Nglan-llyn.

lluniau eraill yn y blog Llydaweg (brezhoneg) ac ar http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/sets/72157606615541752/with/5503630060/

Enwau’r strydoedd yn ddwyieithog yn Gwengamp (Guingamp)

2011-02-24T15:24:00.001Z

Gwengamp yw un o’r trefi cyntaf yn Llydaw lle y codwyd arwyddion dwyieithog, a deil i fod ar y blaen yn y gwaith o wneud y Llydaweg yn weladwy. Wedi gosod arwyddion cyfeirio ac ar adeiladau swyddogol, mae Gwengamp wedi penderfynu codi arwyddion dwyieithog ar holl strydoedd y dref. Caiff y gwaith hwnnw ei gwblhau o fewn tair blynedd.

http://www.ofis-bzh.org/bzh/actualite/zoom/index.php?actualite_id=367

Gweld Ewrop drwy lygaid newydd

2011-02-23T11:55:00.003Z

Ar ddiwedd 2010, gan Yoran Embanner, cyhoeddwyd “Atlas des Nations sans État en Europe” (Atlas y Cenhedloedd yn Ewrop heb Wladwriaeth ), gwaith wedi ei olygu gan Mikael Bodlore-Penlaez.

Dywed Mikael, sydd yn gweithio ers 11 mlynedd ar y wefan Eurominority.org, mai rhai amrywiol iawn, o ran eu hanes, eu grym a’u hawydd i’r dyfodol, yw’r bobloedd a gyflwynir yn yr atlas. I wladwriaeth, mae pob dim yn eithaf diamwys: mae pethau swyddogol a dyna fe! I’r gwrthwyneb, mae’r cenhedloedd heb wladwriaeth yn aml yn rhanedig a heb ddim sydd yn swyddogol. Nid oedd am afer y gair “lleiafrif” gan nad lleiafrifol yw pob gwlad heb wladwriaeth, e.e. cenedl yw’r Catalaniaid ac nid lleiafrif mohonynt yn eu gwlad eu hunain. Dyna paham y dewiswyd defnyddio “cenhedloedd” ac nid “lleiafrifoedd” yn y teitl. Dywed nad yw “cenedl” o anghenraid yn gyfystyr â phobl a all gael grym iddi ei hun. Cymuned hanesyddol a diwylliannol yw “pobl”, a di-fudd yw hollti blew am y gwahaniaeth rhwng y gwahanol dermau.

Gellir gweld yr atlas yn waith gwleidyddol, gan ei fod yn trafod materion fel statudau, rhanbarthau ac ieithoedd, ond mewn ffordd syml a phlaen. “Gwell gen i alw fy ngwaith yn un ‘militant’ (milwriaethus),” meddai, “gan fod y gair hwnnw’n atgoffa dyn o frwydr undebwyr.”

Mae sôn am drosi’r atlas i Saesneg, i Gatalaneg, i Bwyleg ac mae’n debyg i ieithoedd eraill.

Wrth gael ei holi ar gyfer y cylchgrawn Llydaweg “Bremañ”, gofynnwyd i Mikael pa syniad yr hoffai i’w ddarllenwyr ei gael wrth ddarllen ei waith, a’i ateb: “Nad peth gwael yw ymreolaeth.”

Siarad Llydaweg yn Aberystwyth

2011-02-21T10:01:00.002Z

Yr wythnos hon cynhelir ein cyfarfod i siarad Llydaweg am 3pm ddydd Mawrth (ar y 22ain o Chwefror felly). Yn y Blue Creek y cyfarfyddwn y tro hwn.

Er sizhun-mañ e vo dalc’het an emvod evit brezhonegañ da 3eur dimeurzh (d’an 22 a viz C’hwevrer eta). Er Blue Creek eo en em gavimp en dro-mañ.

Croeso i bawb

Cyswllt Llydewig arall â Llyfrgell Genedlaethol Cymru

2011-02-07T09:59:00.006Z

view to the cross
Originally uploaded by archerfish

http://llgcymru.blogspot.com/2011/02/gwenn-ha-du-ar-llyfrgell-dydy-hyd-yn.html

Bu un o staff Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Iwerddon ar drywydd gwaddolwyr o ffoaduriaid o Lydaw a fu mor garedig â chofio’r Llyfrgell yn eu hewyllys.

Aelodau o’r mudiad Gwenn-ha-Du oedd Louis Feutren a’i gyfaill Nevin Henaff. Ysbrydolwyd y rhain gan lwyddiant eu cefndryd Gwyddelig yn eu hymdrechion i ennill annibyniaeth i Iwerddon.

Wedi cyrraedd swyddfa’r cyfreithwyr yn Cill Mhantáin (Wicklow) cafodd Siôn wybod bod Louis Feutren wedi gadael casgliad o bapurau ac ynddo lythyrau, erthyglau a dyddiaduron yn ymestyn dros flynyddoedd maith, rhwng sefydlu’r Gwenn-ha-Du yn y tridegau a 1945, y flwyddyn y bu’n rhaid iddynt ffoi o Lydaw. Wrth ddianc o Lydaw aeth y ddau drwy Gymru ar eu ffordd i Iwerddon. Yn ei ddyddiadur sylwa Nevin Henaff ar y croeso a gafodd yng Nghymru wrth iddo geisio cuddio rhag llid yr awdurdodau Prydeinig. Efallai mai dyma pam y bu mor garedig wrth y Llyfrgell.

Oherwydd i lywodraeth Ffrainc osod pris ar bennau’r ddau yn 1945, ni allodd y naill na’r llall fynd yn ôl i’w mamwlad, ac ar 14 Awst, 2010, gwasgarwyd llwch Louis ar un o gopaon bryniau Contae Chill Mhantáin (County Wicklow).

Llun o groes yn Contae Chill Mhantáin (Wicklow) oddi ar wefan Flickr: http://www.flickr.com/photos/archerfish/388249481/

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter,Caerdydd

2011-01-16T20:26:00.002Z

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter, Caerdydd
Originally uploaded by bara-koukoug

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter, Caerdydd (2)

2011-01-16T20:25:00.003Z

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter, Caerdydd (2)
Originally uploaded by bara-koukoug

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter, Caerdydd (3)

2011-01-16T20:25:00.001Z

Komz brezhoneg er Chapter, Kerdiz - Siarad Llydaweg yn y Chapter, Caerdydd (3)
Originally uploaded by bara-koukoug

Gwnaeth amryw aelodau o Gymdeithas Cymru-Llydaw fwynhau cwrdd â'i gilydd i siarad Llydaweg yng Nghanolfan y Chapter ddydd Sadwrn, 15 Ionawr, 2011. Daeth siaradwyr o bob safon ynghyd, rhai a ddechreuodd ddysgu'r iaith yn 2010, rhai sydd yn dysgu Llydaweg gyda'r radd allanol drwy gyfrwng y Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth (ffordd i ddysgu Llydaweg na fydd ar gael wedi'r flwyddyn academaidd 2011-12, am fod Prifysgol Aberystwyth yn cwtogi ar ddysgu drwy'r Gymraeg drwy ddileu'r cynllun hwnnw), rhai sydd wedi dysgu'r iaith yn dda ac am fanteisio ar gyfle i sgwrsio a siaradwyr Llydaweg iaith gyntaf o Lydaw.

Plijadur o deus bet izili eus Kevredigezh Kembre-Breizh o vrezhonegañ e Kreizenn ar Chapter e Treganna, Kerdiz. D'ar sadorn 15 a viz Genver e oamp en em gavet eno, tud a bep live, koulz tud o deus kroget da zeskiñ brezhoneg e 2010, ha re a gomz flour ar yezh. Pevar eus an dud a oa deuet a oa eus Breizh, brezhonegerien a-vihanik daou anezho.

Komz brezhoneg er Chapter e Kerdiz, Kembre / Siarad Llydaweg yn y Chapter, Treganna

2011-01-05T15:28:00.003Z

Komz brezhoneg er Chapter e Kerdiz, Kembre / Siarad Llydaweg yn Chapter, Treganna (i)
Originally uploaded by bara-koukoug

Cyfle i ymarfer siarad Llydaweg ac i gael panaid ar 15 Ionawr, 2011, am 2.30 pm yn y Chapter, Caerdydd... Croeso mawr i bawb!

Un emvod a vo dalc'het er Chapter e Kerdiz d'ar Sadorn 15 a viz Genver da 2eur30 goude merenn evit brezhonegañ, hag evit pakañ ur banne asambles, evel-just... Laouen e vimp mar gallit dont...

Tudeg ha Riwanon

2010-11-12T22:59:00.001Z

Tudeg ha Riwanon
Originally uploaded by bara-koukoug

Dau o’r tiwtoriaid a fydd yn dysgu ar y penwythnos i ddysgwyr Llydaweg,
o ddydd Gwener, 4 Mawrth, tan ddydd Sul, 6 Mawrth,
2011, yng Ngwersyll yr Urdd, Glan-llyn, y Bala.

Cwrs i ddysgu Llydaweg neu benwythnos i siarad Llydaweg. Croeso i bawb.

£107 y pen = bwyd a llety a gweithgareddau + £28 = y gwersi (sawl safon, yn ôl y galw), ond £22 yn unig i aelodau o Gymdeithas Cymru-Llydaw ac i fyfyrwyr amser llawn [aelodaeth £8]: felly £135 neu £129
... yn rhatach nag yn 2009!

I fod yn sicr o gael lle rhaid i Lan-llyn gael gwybod faint ohonom sydd am fynd yn awr, oherwydd os bydd lleoedd gwag ar ôl cânt eu cynnig i gymdeithasau ac i sefydliadau eraill.

Anfonwch neges ataf os hoffech ddod !

Tramffordd Brest

2010-11-12T12:20:00.003Z

Place des Français Libres
Originally uploaded by B.MEHEUST Photographie

Mae tramffordd newydd yn cael ei hadeiladu ym Mrest. Mae rhai'n awyddus i arwyddion dwyieithog (Llydaweg a Ffrangeg) gael eu defnyddio arni, ond nid peth hawdd yw perswadio'r awdurdodau yn Llydaw... Os hoffech ddangos eich cefnogaeth i'r syniad, mae deiseb ar gael: http://7319.lapetition.be/

Yn y llun hwn gwelir "Place des Français Libres":

http://www.flickr.com/photos/b-meheust/4765323748/

Herve ar Bihan yn Aberystwyth

2010-11-12T10:04:00.003Z

Gwendal Denez ha Herve ar Bihan - y Pier, Aberystwyth - 2008
Originally uploaded by bara-koukoug

Bydd Herve ar Bihan, darlithydd Llydaweg ym Mhrifysgol Roazhon (Rennes) 2, yn Aberystwyth ar y 23ain o Dachwedd a bydd yn barod i siarad yn Llydaweg â myfyrwyr sy’n dysgu’r iaith. Gellwch ofyn cwestiynau iddo am yr iaith, am y brifysgol yn Roazhon. am ei fywyd a’i waith, am Lydaw... Mae Herve’n medru Cymraeg, felly gall egluro yn Gymraeg os na ddeallwch rywbeth.

Gorau po fwyaf o bobl a all ddod, felly estynnir gwahoddiad i unrhyw un sydd yn dysgu’r iaith i ddod hefyd.

Bydd y cyfarfod ar ddydd Mawrth, 23 Tachwedd, am 1.10pm, yn yr Ystafell Gymraeg.

Herve sydd ar y dde yn y llun.

Gwersi Llydaweg yn Aberystwyth / Kentelioù Brezhoneg en Aberystwyth

2010-10-27T09:41:00.002+01:00

Adlewyrchiad o'r Hen Goleg, Glan y Môr, Aberystwyth, Ceredigion
Originally uploaded by bara-koukoug

Cynhelir dosbarth Llydaweg i ddechreuwyr, ac i rai sydd am adolygu a dod i siarad yn well, ar ddydd Mawrth, rhwng 5pm a 7pm yn yr Hen Goleg, Aberystwyth.

Yr athrawes yw Riwanon Kallag, merch ifanc iaith gyntaf o gefn gwlad Treger. (Bydd hi hefyd yn un o’r pedwar athro iaith gyntaf a fydd yn dysgu yn ystod y penwythnos i ddysgu Llydaweg yng Nglan-llyn ym mis Mawrth.)

Mae Riwanon yn dysgu Cymraeg.

Cynhelir y dosbarth cyntaf ar ddydd Mawrth, 2 Tachwedd.

Achubwch y cyfle!

Cyfle i siarad Llydaweg - Aberystwyth

2010-10-26T10:28:00.001+01:00

En em vodañ a raimp c'hoazh er sizhun-mañ DIRIAOU en ostaleri ar Ship and Castle (e korn Stryd yr Efail hag y Stryd Uchel), e-tro 15eur30. Spi am eus ma c’halloc’h dont. Ma n’eo ket mat an eur e vo klasket unan all a-benn ar wech goude.

Amser y cyfarfod nesaf i sgwrsio yn Llydaweg - 28 Hydref am 3.30p, yn y Llong a'r Castell

CWRS PENWYTHNOS MAWRTH 2011 YNG NGLAN-LLYN - MYNNWCH LE ’NAWR!

2010-10-19T11:24:00.002+01:00

Y Brenin Arthur (i) - Kevredigezh Kembre-Breizh / Cymdeithas Cymru-Llydaw - Glan-llyn 10-10-2009
Originally uploaded by bara-koukoug

Penwythnos Llydaweg,
o ddydd Gwener, 4 Mawrth, tan ddydd Sul, 6 Mawrth,
2011,
yng Ngwersyll yr Urdd, Glan-llyn,
y Bala

Cwrs i ddysgu Llydaweg neu benwythnos i siarad Llydaweg.
Croeso i bawb.

£107 y pen = bwyd a llety a gweithgareddau + £28 = y gwersi (sawl safon, yn ôl y galw), ond £22 yn unig i aelodau o Gymdeithas Cymru-Llydaw ac i fyfyrwyr amser llawn [aelodaeth £8]: felly £135 neu £129
... yn rhatach nag yn 2009!

I fod yn sicr o gael lle rhaid i Lan-llyn gael gwybod faint ohonom sydd am fynd yn awr, oherwydd os bydd lleoedd gwag ar ôl cânt eu cynnig i gymdeithasau ac i sefydliadau eraill.

Er mwyn inni wybod hynny, gofynnwn ichi anfon siec am £25 yn daladwy i Cymdeithas Cymru-Llydaw at ein trysorydd (Niclas ap Glyn, 90 Plassey Steet, Penarth, Bro Morgannwg CF64 1EN) erbyn 26 Tachwedd, 2010. Cedwir lle ichi wedyn. Anfonwch neges e-bost ataf i rhh@aber.ac.uk hefyd fel y gallaf lunio rhestr o’r enwau.

Komz brezhoneg / Siarad Llydaweg - Aberystwyth

2010-10-18T12:14:00.001+01:00

Komz brezhoneg / Siarad Llydaweg - Aberystwyth

2010-10-07T11:09:00.002+01:00

UN EIL KINNIG EVIT EN EM VODAÑ, DRE MA NE OA KET MAT AN DEIZIAD KENTAÑ.

Kinnig a ran en em vodimp evit ar wech kentañ D’AR YAOU,14 a viz Here, en ostaleri ar Ship and Castle (e korn Stryd yr Efail hag y Stryd Uchel), e-tro 15eur30. Spi am eus ma c’halloc’h dont. Ma n’eo ket mat an eur e vo klasket unan all a-benn ar wech goude.

Dyma newid amser y cyfarfod nesaf i sgwrsio yn Llydaweg - 14 Hydref am 3.30p, yn y Llong a'r Castell

BLAS AR Y LLYDAWEG

2010-09-09T13:52:00.006+01:00

Sesiwn Cael Blas ar y Llydaweg

(a Chyfarfod Blynyddol 2010-2011 Cymdeithas Cymru-Llydaw)

Dydd Sadwrn, 16 Hydref, 2010

YR HEN GOLEG, ABERYSTWYTH

10am – 5pm

Pris y diwrnod fydd £12.00 / £10.00 i aelodau

Cofrestru am 10.00 yn yr Ystafell Gymraeg, yr Hen Goleg.

Bydd y gwersi yn gorffen am 15.30 (yn yr ystafelloedd Hanes a Gwyddeleg)

Cyfarfod Blynyddol yn yr Ystafell Gymraeg tan tua 17.00

Lefelau – bydd un dosbarth i ddechreuwyr, ac un neu ddau ddosbarth arall

Bydd geiriaduron a gwerslyfrau i ddechreuwyr ar werth hefyd

(Trefnydd: Gwenno Piette)

Anrhydeddu Pedwar Llydawr

2010-09-08T09:55:00.002+01:00

Olier ar Mogn hag Annaig Renault en Eisteddfod / Llydawyr ar stondin Cymdeithas Cymru-Llydaw yn yr Eisteddfod Genedlaethol
Originally uploaded by bara-koukoug

Anrhydeddau'r Goler Ermin, 2010

Bob blwyddyn dyfernir anrhydedd y Goler Ermin i bedwar o bobl sydd wedi cyfrannu i ddiwylliant Llydaw. Y rhai a anrhydeddwyd eleni oedd:

Catherine LATOUR

Fe’i ganwyd ym Mharis yn 1948 a daeth i gymryd rhan yn y mudiad diwylliannol Llydweig diolch i ddylanwad ei hewythr a’i modryb. Daeth yn aelod o Korollerien Breiz-Izel (Dawnswyr Gorllewin Llydaw) yn 1964 a bu wedyn yn weithgar gyda’r cylch Dugelez Breiz ym Mharis a chyda Kendalc’h Breizh (Cydffederasiwn Diwylliannol Llydaw). Fe’i derbyniwyd i Orsedd Llydaw yn 1979. Symudodd i Lydaw, i weithio i Ti-Kendalc’h, yn 1982, ac wedi i’r sefydliad hwnnw wynebu problemau ariannol difrifol, bu’n gweithio iddo yn wirfoddol. Fe’i penodwyd yn gadeirydd Kendalc’h yn 2006.

Annaig RENAULT (yn y llun)

Mae llawer ohonom yng Nghymdeithas Cymru-Llydaw yn adnabod Annaig o’r cyfnod y byddai’n dod i gynrychioli Skol-Uhel ar Vro ar stondin y Gymdeithas yn yr Eisteddfod. Fe’i ganwyd hithau ym Mharis, lle yr oedd ei rhieni wedi mynd i astudio ac wedi ymsefydlu wedi gorffen eu cwrs addysg. Cymerodd ran ym mudiad Sgowtiaid Bleimor, a ysbrydolwyd yn rhannol gan lwyddiant Urdd Gobaith Cymru, a darganfod yno’r pleser o seinio ar y cyd gyda cherddorion eraill. Lluniwyd telyn iddi gan Jord Chochevelou.

Dechreuodd ddysgu Llydaweg yn 7 oed gydag Ivona Galbrun, ym Mharis. Bu hefyd yn dysgu gydag Yann gKerlann, y Llydawr a sefydlodd yr ysgol gynradd Lydaweg gyntaf adeg yr Ail Ryfel Byd ac a erlidiwyd wedi’r Rhyfel gan awdurdodau Ffrainc. Bu cyrsiau KEAV (Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegreien) a gwersi ym Mhrifysgol Roazhon hefyd o gymorth mawr iddi i roi sglein ar ei Llydaweg.

Dychwelodd i Lydaw yn 20 oed a dod yn is-reolwraig Canolfan La Briantais yn Sant-Maloù (Saint Malo). Rhwng 1991 a 2000, hi a oedd yn brif ysgrifennydd Sefydliad Diwylliannol Llydaw (Skol-Uhel ar Vro).

Yn Llydaweg, yn ogystal ag ysgrifennu cerddi a straeon byrion - y mae dwy ohonynt wedi cael eu cyfieithu i’r Gymraeg a’u cyhoeddi yn y cylchgrawn ‘Taliesin’, - mae wedi ysgrifennu argraffiadau teithio a nofel. Yn Ffrangeg mae ei llyfr diweddaraf, ‘Le Dieu Vagabond’ (2010). Mae hefyd wedi ysgrifennu doethuriaeth ar waith y bardd Llydaweg Maodez Glanndour ac yn gweithio bellach ar hanes sgowtiaid Bleimor.

André CHÉDEVILLE

Fe’i ganwyd yn 1935, ym Mharis, ond aeth gyda’i deulu i Naoned (Nantes) i fyw yn 1940. Oddi ar 1960 bu’n darlithio ar hanes yr Oesoedd Canol ym Mhrifysgol Roazhon (Rennes). Bu’n is-gadeirydd y Brifysgol rhwng 1991 a 1995. Bu farw ar 12 Mehefin eleni, cyn seremoni’r Goler Ermin.

Donatien LAURENT

Ym Mrest ac yn Naoned (Nantes) y mae gwreiddiau teuluol Donatien Laurent ond fe’i ganwyd yn Belfort yn 1935. Dysgodd Lydaweg ym Mharis gyda gweithwyr ysgol Bossuet. Bu’n dilyn dosbarthiadau Yann gKerlann a Bachellery a hefyd ymunodd â Sgowtiaid Bleimor. Gyda hwy yr ymwelodd â Chymru ac â’r Alban a dod hefyd i seinio’r pibau Llydewig (binioù).

Aildaniwyd ei ddiddordeb yn y Llydaweg wedi iddo gael damwain ac aros am 18 niwrnod yn anymwybodol. Cafodd le yn y CNRS (Canolfan Genedlaethol Ffrainc i Ymchwil Wyddonol) ac fe’i penodwyd yn bennaeth y CRBC (Canolfan Ymchwil Lydewig a Cheltaidd), ym Mrest. Mae’n adnabyddus am y gwaith manwl a thrylwyr a wnaeth ar lawysgrifau Kervarker (La Villemarqué), golygydd ‘Barzhaz Breizh’. Ar hyn o bryd mae’n goruchwylio cyhoeddi llawysgrifau Le Diberder o ardal Gwened (Vannes).

Cymdeithas Cymru Llydaw yn yr Eisteddfod

2010-07-24T15:43:00.003+01:00

Cofiwch y bydd stondin gan Gymdeithas Cymru-Llydaw yn Eisteddfod Glyn Ebwy a chyfle yno i siarad Llydaweg, i brynu crysau-T a mygiau'r Gymdeithas ac i brynu llyfrau Llydaweg ac ar Lydaw...

Niclas ap Glyn sydd yng ngofal y stondin eleni a Rory Francis yn helpu i drefnu'r rota. Cofiwch gysylltu â nhw os gallwch helpu.

Cyngor Rhanbarthol Llydaw’n rhoi arian i hyfforddi athrawon Llydaweg

2010-06-23T11:17:00.000+01:00

Yn 2009 dechreuwyd y rhaglen hyfforddi hon a phenderfynwyd ei pharhau a’i chryfhau. Bellach gellir llanw ffurflen i ofyn am gymorth ariannol (5000 € x 2) i astudio am radd feistr mewn dysgu dwyieithog. Gwêl y Rhanbarth mai dyma ffordd ymarferol i hyrwyddo twf addysg ddwyieithog yn Llydaw.Rhaid i’r sawl sydd yn derbyn cymorth ddilyn y cwrs hyfforddiant yn ofalus, sefyll yr arholiadau ar gyfer dysgu mewn ysgolion dwyieithog a dysgu am o leiaf 5 mlynedd mewn dosbarth dwyieithog.

http://www.ofis-bzh.org/bzh/actualite/index.php

Diwrnod i ddysgwyr Llydaweg - croeso arbennig i ddechreuwyr

2010-06-18T09:18:00.002+01:00

Sesiwn Cael Blas ar y Llydaweg

(a Chyfarfod Blynyddol 2010-2011 Cymdeithas Cymru-Llydaw)

Dydd Sadwrn, 16 Hydref, 2010

10am – 5pm

YR HEN GOLEG, ABERYSTWYTH

(Trefnydd: Gwenno Piette)

Siarad Llydaweg yn Aberystwyth

2010-06-08T15:25:00.004+01:00

Cwrdd i siarad Llydaweg

- croeso i bawb -

ddydd Mawrth, 15 Mehefin,

am 3.45 pm

yn y Llong a'r Castell (Ship and Castle),

Aberystwyth

Ystafell i’w rhentu mewn tŷ braf ym Merthyr Tudful

2010-06-01T14:02:00.001+01:00

Os hoffech rannu tŷ gyda siaradwyr Cymraeg – un ohonynt wedi dysgu tipyn o Lydaweg ac yn barod iawn i ymarfer os ydych chithau’n dysgu’r iaith honno – ewch i gysylltiad â jamie@merthyrtudful.com

Y gost fydd £240 y mis (biliau wedi eu cynnwys).

Ar Redadeg 2010 - llun gan Gareth Popkins (iii)

2010-05-31T10:02:00.001+01:00

Ar Redadeg 2010 - llun gan Gareth Popkins (ii)

2010-05-31T10:00:00.002+01:00

Ar Redadeg 2010 - llun gan Gareth Popkins (i)

2010-05-31T09:58:00.003+01:00

Rhedwyr Cymru yn Ras Fawr Llydaw

2010-05-30T22:14:00.001+01:00

Rhedwyr Cymru yn Ras Fawr Llydaw: y rhai a fu’n aros gyda Jacqueline a Richard yn Landreger – sef Alun Owen (Urdd Gobaith Cymru), Gareth Popkins (ar ran Cymdeithas Cymru-Llydaw), Siôn Jobbins (ar ran Cymdeithas Cymru-Llydaw ac arweinydd y criw sy’n ymchwilio i’r posibilrwydd o gynnal taith debyg yn Nghymru yn 2012), a Kevin Davies (Menter Iaith Rhondda - Cynon - Taf). – Diolch i Jacqueline am anfon y tri llun diwethaf hyn!

Cymro'n aberthu er mwyn y Llydaweg

2010-05-30T22:08:00.001+01:00

Redadeg 2010: Kevin Davies o Fenter Iaith Rhondda – Cynon -Taf yn cael ei wynt ato ar ôl rhedeg ei gilometr.

Redadeg 2010: Tangi Legavre, Trysorydd Kevredigezh Breizh-Kembre (nid y gymdeithas hon).

2010-05-30T21:53:00.004+01:00

Redadeg 2010: Tangi Legavre, Trysorydd Kevredigezh Breizh-Kembre (sydd yn wahanol i’r gymdeithas hon). Prynodd y gymdeithas Lydewig un cilometr ond rhedodd Tangi 20!

Baner Cymru yng ngorymdaith cilometr olaf yr Ail Ras Fawr dros y Llydaweg (ar Redadeg) yn Pondi (Pontivy)

2010-05-23T22:11:00.002+01:00

Pobl y mudiad iaith Ai ’ta! yw'r rhai yn y crysau oren.

Gareth Popkins, Richard Thorpe, Jacqueline Gibson, Siôn Jobbins ac Alun Owen adeg AR REDADEG yn Llydaw

2010-05-23T22:06:00.007+01:00

llun gan KEVIN DAVIES

Craidd ymbelydrol Llydaw

2010-05-13T10:23:00.004+01:00

Dogmatic shock
Originally uploaded by ILPlais

Fel y bydd y sawl sydd yn dilyn y blog hwn yn gwybod, dechreuwyd datgymalu’r unig atomfa yn Llydaw, un Brenniliz (Brennilis), yn 2007. Bellach mae’r Awdurdod Diogelwch Niwclear (ASN) wedi awgrymu i llywodraeth Ffrainc y dylid awdurdodi ei dymchwel yn rhannol yn awr, a dechrau ar y gwaith o’i chwalu’n llwyr yn 2013.

Ar 23 Rhagfyr 1966, un Brenniliz oedd yr atomfa gyntaf i’w hagor yn Ffrainc, ac mewn llecyn â’r enw traddodiadol ‘Porzh an Ifern’ (Porth Uffern). Wedi 19 o flynyddoedd fe’i caewyd ac o 1985 tan 1992 bu cwmni trydan EDF yn symud deunydd ymbelydrol oddi yno ac yn pacio gwastraff i’w gadw ar y safle, lle yr arhosai craidd yr adweithydd. Yn 2003 newidiwyd y strategaeth a bwriadai EDF lwyr ddatgymalu’r offer, gan gynnwys y craidd niwclear. 16 mis yn ddiweddarch rhoddwyd y gorau i’r cynllun hwnnw, fodd bynnag, am resymau’n ymwneud â’r dull gweithredu, yn dilyn cais gan y mudiad “Sortir du nucléaire”.

Yn 2008, dyma EDF yn gwneud cais newydd i awdurdodi llwyr ddatgymalu’r atomfa, ond yn y pen draw nid oedd y comisiwn a fu’n ymchwilio i’r mater yn bleidiol i’r cais. Cyhoeddwyd ddoe fod yr Awdurdod Diogelwch Niwclear wedi annog y llywodraeth i ddilyn cyngor y comisiwn, am nad oes ar hyn o bryd yr un system a all drin y craidd niwclear, ond y rhagwelir y bydd system o’r fath ar gael maes o law ac y gellir dechrau mynd i’r afael â’r craidd erbyn 2013.

Dylai’r llywodraeth ddod i benderfyniad yn ystod y flwyddyn nesaf ac mae’n debyg o ddilyn barn yr ASN. Yn y cyfamser mae’r ASN ac EDF am symud ymlaen i rannol ddatgymalu’r atomfa gan adael y craidd niwclear. Caiff y cynllun hwnnw ei roi gerbron y llywodraeth yn fuan iawn.

http://www.defibreton.com/spip.php?article1128

http://www.letelegramme.com/ig/generales/regions/finistere/centrale-de-brennilis-29-un-demantelement-en-deux-temps-propose-12-05-2010-910112.php

llun: http://www.flickr.com/photos/ilplais/4540959905/

Llydaw mas ar ras yr iaith

2010-05-10T19:26:00.004+01:00

Er gwaetha’r glaw a’r tywydd diflas, mae rhedwyr yr ail Ras dros y Llydaweg (Ar Redadeg) wedi cychwyn yn frwd ac yn egnïol o ganol prifddinas Llydaw, Roazhon (Rennes). Bu’r Ramoneurs de Menhirs yn canu cân y Redadeg a chefnogwyr yn dawnsio yn y glaw. Gan Yann Bijer, cyn iddo estyn y ffon i’r rhedwr cyntaf, cafwyd araith yn sôn am le’r Llydaweg ym mywyd y brifddinas. Yn y ffon a gludir gan y rhedwyr y mae neges wedi ei chuddio, ac fe gaiff ei datgelu ym mhen y daith ym Mhondi (Pontivy), ddydd Sadwrn nesaf.

Ymhlith y rhai sydd yn cymryd rhan, fel y soniwyd o’r blaen, y mae Siôn Jobbins o Aberystwyth. Mae Siôn yn awyddus i weld a fydd modd trefnu ras debyg, dros y Gymrae,g yng Nghymru, felly cysylltwch ag ef os oes gennych ddiddordeb yn y cynllun hwnnw!

Manylion pellach: http://ar-redadeg.org/

I weld lluniau o gychwyn y daith: http://www.facebook.com/album.php?aid=172813&id=178189343066&ref=mf

http://bremaik.free.fr/

Un Pybyr yw Cwmni Piba

2010-05-04T23:17:00.005+01:00

Lleuwen Steffan, Tony Foricheur, Thomas Cloarec - (Theatr Piba), Y Llew Gwyn, Machynlleth
Originally uploaded by bara-koukoug

Y dydd o’r blaen bûm yn ffodus o gael y cyfle i gwrdd â Lleuwen Steffan, Tony Foricheur, Thomas Cloarec , sef tri o bobl Theatr Piba (Teatr Piba), cwmni theatr Llydaweg sydd yn eithaf newydd. Y tri oedd..

Eu gobaith, maes o law, yw dod draw i Gymru i gyflwyno peth o’u gwaith, ac efallai gynnal gweithdy drama – rhywbeth a allai fod o ddiddordeb arbennig i’r Cymry sydd yn dysgu Llydaweg ond a allai ddenu cylch ehangach hefyd. Mae’n amlwg fod cam o’r fath yn golygu goresgyn problemau ieithyddol, ond nid peth newydd i’r cwmni yw hynny!

Crëwyd Theatr Piba, sydd wedi ei lleoli yn Kemper (Quimper), wedi i nifer o actorion, cerddorion, cyfarwyddwyr ac artistiaid amrywiol ddod ynghyd i drafod eu diddordeb mewn perfformio yn Llydaweg. Yr hyn a oedd yn dod â’r gwahanol bobl hyn at ei gilydd oedd eu hawydd cyffredin i greu theatr broffesiynol gyfoes yn yr iaith ac i roi gwedd newydd ar hen draddodiad dramataidd Llydaw.

Nid ar chwarae bach mae mentro gweithio yn Llydaweg, am nad yw bob amser yn hawdd cael nawdd, a hefyd am mai iaith go ddieithr yw hi i lawer o Lydawyr heddiw, a’r pwysau ar bawb i gydymffurfio a defnyddio’r Ffrangeg, iaith y wladwriaeth. I sefydlwyr Theatr Piba, fodd bynnag, ’roedd yn ymddangos bod angen mynd yn erbyn y llif, ac ymwrthod â’r duedd i gael diwylliant unffurf a di-liw ym mhob man. Teimlent ei bod yn bryd eto ddangos i bawb fod gan Lydaw iaith leiafrifol na fyn farw.

Nid drwy ddilyn hen rigolau y mae arddangos diwylliant byw, a dyna pam mai esblygu artistig yw sylfaen gwaith Theatr Piba. Amcana’r cwmni gael actorion, cerddorion, dawnswyr ac artistiaid gweledol i gydweithio er mwyn creu perfformiadau ag apêl gyfoes, rhywbeth rhwng theatr a chabaret.

Elfen o bwys i Theatr Piba yw’r corws, gan fod y corws yn rhoi’r cyfle i ganolbwyntio ar y llais ac ar ystumiau a symudiadau’r corff. Mae’r math o gydweithio sydd mewn corws yn golygu ystyried hunaniaeth yr unigolyn a’i iaith ond mae hefyd yn golygu cydweithio, gan fod yr holl leisiau unigol yn llefaru’n un.

Mae geiriau, tafodieithoedd ac acenion y Llydaweg yn greiddiol i waith y cwmni. A’r Llydaweg â’i gwreiddiau yn ddwfn yng nghefn gwlad, caiff ei nodweddu gan ryw symlrwydd di-lol a chan rythmau sydd yn amrywio o ardal i ardal, ac o dafodiaith i dafodiaith. Dyma gyfoeth y mae’r theatr am fynd fanteisio arno i roi cymeriad arbennig i’w waith. Mae traddodiad cerddorol cryf yn Llydaw ac amcenir cyfuno hwnnw hefyd â barddoniaeth iaith y pridd.

Oherwydd natur ieithyddol y gymdeithas Lydewig, mae gofyn cynnig gweithiau dramataidd drwy gyfrwng y Llydaweg sydd hefyd yn apelio at y mwyafrif di-Lydaweg. Dyma rywbeth o ddiddordeb mawr i’r cwmni, felly - hynny yw sut i ddefnyddio’r iaith heb orfod trosi pob dim a gweithio mewn ffordd ddwyieithog gonfensiynol.

Her artistig, her dechnegol a her ieithyddol sydd yn wynebu Theatr Piba, ond mae brwdfrydedd a dawn ddiamheuol y chwaraewyr yn rhoi rheswm inni gredu y byddant yn cyrraedd eu nod.

Edrychwn ymlaen yn fawr at groesawu’r cwmni i Gymru ymhen blwyddyn neu ddwy.

teatr.piba@gmail.com

teatrpiba.com

Cystadleuaeth ffilmiau byrion wedi eu gwneud gartref

2010-05-04T13:57:00.001+01:00

Un o amcanion y gystadleuaeth ffilmiau “Kentstrivadeg Berr-Berr : Filmoù no-budget ha graet ba' gêr”, a fydd yn rhan o Gouel ar Brezhoneg (Gŵyl y Llydaweg) a gynhelir y mis hwn yn Kawan (Cavan), yn ardal Treger (Trégor), yw rhoi cyhoeddusrwydd i’r Llydaweg.

Rhaid i’r ffilmiau a gaiff eu rhoi i mewn i’r gystadleuaeth fod wedi eu gwneud gartref, ond gallant fod ar unrhyw thema ac o unrhyw genre: ffuglen, ffilmiau dogfen, cartwnau, diaporama (cyfrwng clywedol cymharol ddiweddar sydd yn cyfuno delweddau llonydd a sain, a hefyd, weithiau, destun).

Os oes gennych ddiddordeb, ewch ati ar frys, am fod angen i’r ffilmiau gael eu derbyn erbyn 16 Mai. Rhaid mai ffilmiau a wnaed rhwng mai 2009 a Mai 2010 ydynt -naill ai yn Llydaweg neu’n fud.

Caiff pobl gyfle i bleidleisio i’w tair hoff ffilm a chyhoeddir y canlyniadau ar ddydd Sul, 23 Mai, yn Kawan. Caiff detholiad da o’r ffilmiau eu dangos yno hefyd.

Nid campweithiau a ddisgwylir!

I weld ffilmiau a anfonwyd eisoes :
http://www.youtube.com/results?search_query=berrberrbzg&aq=f

I gael manylion pellach : 02 98 21 30 59

kristian at blazproduktion.com neu fanny.chauffin at laposte.net

http://agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=18164

Mantell Manannan – Detholiad o Lenyddiaeth Fanaweg

2010-05-04T11:35:00.002+01:00

Yn Sushtal Scruit liorsh yn Noo Ean / Yr Efengyl Ioan yn ôl Ioan (ym Manaweg) / An Aviel hervez Sant Mark (e Manaveg)
Originally uploaded by bara-koukoug

Os oes gennych ddiddordeb yn Ynys Manaw a’r Fanaweg, diau y byddwch am gael gafael ar gopi o’r llyfr newydd “Manannan’s Cloak / An anthology of Manx literature”.

Yn ôl yr hysbyseb am y llyfr, ynddo ceir testunau barddoniaeth a rhyddiaith Aeleg o wahanol gyfnodau ynghyd â chyfieithiadau i’r Saesneg. Er mai cyfyngedig fu datblygiad llenyddiaeth yn y Fanaweg, efallai y bydd rhai’n synnu wrth weld cymaint o ddeunydd a gasglwyd ynghyd yma.
Yn cysylltu’r testunau ceir naratif sydd yn eu rhoi mewn cyd-destun hanesyddol ac sydd hefyd yn cynnwys sylwadau ar yr iaith ac ar y rhai a fu’n ymddiddori ynddi.

Golygwyd “Manannan’s Cloak” gan Robert Carswell, un o athrawon ac awduron amlycaf y Fanaweg, a cheir rhagymadrodd gan Dr Breesha Maddrell.

Bydd y llyfr ar werth o 17 Mai, 2010 (Clawr papur. 244tt. ISBN 978 1 903427 49 1 Pris: £16.99 – cludiant am ddim o fewn y DU)

Francis Boutle Publishers, 272 Alexandra Park Road, Llundain N22 7BG

info@francisboutle.co.uk
www.francisboutle.co.uk

Y Ddawns Angau ym Mro-Oueloù (Pays de Goélo) - gan Owen Legg

2010-05-04T10:10:00.008+01:00

Mewn rhan goediog, ddu o bentref bach yn Llydaw, ymhell oddi wrth yr ymwelwyr, mae gem i’w darganfod, tlws o fyd yr Oesoedd Canol, sef eglwys Kervaria-an-Iskuit (Kermaria an Isquit), sydd yn chwe chant oed. Yno, ryw ddeg cilometr o Plouha, ym mhen mwyaf dwyreiniol yr ardal lle y mae traddodiad di-dor o siarad Llydaweg, mae ffresgo, a baentiwyd tua 1550. Mae’n dangos pobl o wahanol alwedigaethau – esgob, amaethwr a brenin... a phawb yn dawnsio â chelain. Law yn llaw, dawnsiant o amgylch yr eglwys. Gynt ceid hefyd eiriau Ffrangeg yno, darnau i’w canu, ond bellach maent yn anodd eu gweld.

Darganfuwyd y ffresgo yn 1856, gan Charles de Taillaut. Dywedir, fel arfer, mai ‘sydd yn ein cynorthwyo / sydd yn ein hachub rhag argyfwng’ yw ystyr iskuit. Ceir y gair yscuit mewn Llydaweg Canol, a ‘cyflym, buan’ yw ei ystyr. Mae’r gair hefyd i’w gael yn yr iaith heddiw ac yn Gymraeg mae gennym esgud, neu sgut mewn rhannau o Wynedd. Daw Mair i gynorthwyo heb oedi, felly. Posibilrwydd arall yw bod yma gyfeiriad at hesg.

Heblaw am y ffresgo, mae hefyd gasgliad o gerfluniau sydd yn werth ei weld. Cymeriadau o’r Testament Newydd yw’r rhain, ac maent yn dyddio o’r un cyfnod â’r ffresgo. Fe’i ceir yng nghyntedd yr eglwys, a’r paent gwreiddiol yn dal arnynt. Gwaetha’r modd, am nad yw’r eglwys yn cael ei gwarchod yn dda, lladratawyd y cerflun o Sant Ioan.

Dechreuais argraffu llyfr Ffrangeg a Saesneg ar thema’r Ddawns Angau. Ar frig y tudalen ceir torlun leino o’r ffresgo ac ar y gwaelod mae dehongliad modern o’r thema, hynny yw pêl-droedwyr yn dawnsio gydag ysgerbydau.

http://www.woodcraftpress.co.uk/

(D.S. Ceir gwell copi o'r ddau lun hyn ar y wefan)

woodcraft.tn@virgin.net

(Cyhoeddwyd y darn hwn gyntaf yn Breizh / Llydaw, Rhifyn 50 – Chwefror 2009)

Offeiriad yn dysgu inni sut i alw ar y Diafol!

2010-04-28T21:42:00.004+01:00

Selaou Yann Talbot o komz diwar-benn 'An Diaoul hag ar Sorserien Sorserezed e Breizh' - Aberystwyth, d'ar 27 a viz Ebrel, 2010
Originally uploaded by bara-koukoug

Ar ddydd Mawrth, 27 Ebrill, cawsom gyfle yn Aberystwyth i wrando ar Yann Talbot yn siarad am ‘Y Diafol, Dewiniaid a Dewinesau yn Llydaw.’

Gall fod yn anodd denu pobl i ddod i wrando ar ddarlithiau ar ddiwedd y dydd, gan fod rhai wedi blino’n lân ac eraill yn gweithio - yn dysgu dosbarthiadau nos, er enghraifft. Mae eraill wedyn sydd yn byw y tu allan i’r dref ac yn ei chael yn rhy anodd teithio’n ôl. Er gwaethaf hynny oll, daeth deg ynghyd i wrando ar ddarltih Yann, sef Nona Evans, David Greaney, Gemma Dann, Jonathon Perry, Matthew Spikes, Rhisiart Hincks, Robin Spey (a ddaeth yn unswydd yr holl ffordd o Danygrisiau), Peggy Le Bihan (a fydd yn dychwelyd i Lydaw i fyw ddiwedd yr wythnos hon), Sioned Hughes ha Kevin Price. (Neb, ar wahân i Nona, wedi dysgu’r Gymraeg gartref!)

Cawsom ddarlith ddifyr iawn a chewch ei blasu ar YouTube:

http://www.youtube.com/watch?v=XLxpILaijCQ